سی‌تی اسکن (CT Scan)

سرطان پوست: علائم، تشخیص و تصویربرداری

نویسنده: تیم اسکن‌طب
تاریخ انتشار: ۱۴۰۵/۸/۲۳
زمان مطالعه: 22 دقیقه مطالعه
سرطان پوست: علائم، تشخیص و تصویربرداری
سرطان پوست با انواع ملانوم، سلول بازال و سلول سنگفرشی شناخته می شود. آشنایی با علائم هشداردهنده، عوامل خطر، روش های تشخیص، بیوپسی و نقش تصویربرداری در مرحله بندی بیماری اهمیت دارد.

سرطان پوست یکی از شایع ترین سرطان ها است که بر اثر رشد غیرطبیعی سلول های پوستی ایجاد می شود. این بیماری در انواع مختلفی مانند سرطان سلول بازال، سرطان سلول سنگفرشی و ملانوم بروز می کند. تغییر رنگ یا شکل خال، ایجاد زخم های بهبودنیافته و خونریزی ضایعات پوستی از علائم هشداردهنده این بیماری محسوب می شوند.

در این مقاله علمی از اسکن طب به سرطان پوست، علائم، تشخیص و تصویربرداری های مرتبط به آن خواهیم پرداخت. تشخیص سرطان پوست با معاینه تخصصی، درموسکوپی و بیوپسی انجام می شود. همچنین روش هایی مانند سی تی اسکن، ام آر آی و پت اسکن برای بررسی گسترش بیماری و تعیین مرحله آن کاربرد دارند.

سرطان پوست چیست و چه انواعی دارد؟

سرطان پوست زمانی ایجاد می شود که سلول های پوستی بر اثر تغییرات ژنتیکی، رشد و تقسیم غیرطبیعی پیدا کنند. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه فرابنفش خورشید از عوامل مهم ایجاد این تغییرات محسوب می شود.

سرطان پوست بر اساس نوع سلول درگیر به سه گروه اصلی شامل سرطان سلول بازال، سرطان سلول سنگفرشی و ملانوم تقسیم می شود. این انواع از نظر منشا سلولی، سرعت رشد، میزان تهاجم و احتمال انتشار به غدد لنفاوی و اندام های داخلی تفاوت دارند.

نوع سرطان پوست          

منشا سلولی                            

ویژگی اصلی                                              

سرطان سلول بازال BCC

سلول های بازال اپیدرم                 

رشد آهسته و تهاجم موضعی                                 

سرطان سلول سنگفرشی SCC

کراتینوسیت های لایه سنگفرشی اپیدرم    

احتمال تهاجم عمقی و انتشار به غدد لنفاوی                

ملانوم Melanoma

ملانوسیت های تولیدکننده رنگدانه ملانین

توانایی بالاتر برای متاستاز و انتشار به اندام های دوردست

سرطان سلول بازال BCC و ویژگی های آن

سرطان سلول بازال شایع ترین نوع سرطان پوست است که از سلول های بازال در لایه پایه اپیدرم منشأ می گیرد. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه فرابنفش، به ویژه نور خورشید، از عوامل اصلی ایجاد این سرطان محسوب می شود.

ضایعات معمولا در نواحی در معرض آفتاب مانند صورت، بینی، گوش و گردن ظاهر می شوند. سرطان سلول بازال اغلب رشد آهسته ای دارد و به ندرت به اندام های دوردست انتشار پیدا می کند؛ با این حال، در صورت تشخیص دیرهنگام می تواند بافت های مجاور را تخریب کند.

ویژگی های سرطان سلول بازال:

  •  منشا از سلول های بازال اپیدرم

  •  شایع ترین نوع سرطان پوست

  •  رشد معمولا آهسته

  •  احتمال بسیار پایین متاستاز

  •  ایجاد ضایعات براق یا مرواریدی

  •  مشاهده رگ های خونی ظریف روی ضایعه

  •  ایجاد زخم های پوستی با بهبود نامناسب

  •  درگیری بیشتر نواحی در معرض نور خورشید

Skin cancer1.jpg

سرطان سلول سنگفرشی SCC و نشانه های اختصاصی آن

سرطان سلول سنگفرشی از کراتینوسیت های لایه سنگفرشی اپیدرم ایجاد می شود و از نظر شیوع، دومین سرطان شایع پوست محسوب می شود. تماس مزمن با اشعه فرابنفش، سابقه ضایعات پیش سرطانی مانند کراتوز اکتینیک و ضعف سیستم ایمنی از عوامل موثر در بروز آن هستند.

این سرطان معمولا در نواحی در معرض نور خورشید مانند صورت، لب ها، گوش ها و پشت دست ها شکل می گیرد. سرعت رشد و احتمال انتشار آن به عمق تومور، محل ضایعه و وضعیت سیستم ایمنی بستگی دارد.

ویژگی ها و نشانه های سرطان سلول سنگفرشی:

  •  منشا از کراتینوسیت های اپیدرم

  •  ایجاد پلاک های قرمز و پوسته دار

  •  تشکیل برجستگی های سفت و زبر

  •  ایجاد زخم های پوستی با حاشیه نامنظم

  •  احتمال خونریزی و ایجاد دلمه

  •  بروز ضایعات در لب و لبه گوش

  •  احتمال تهاجم به بافت های عمقی

  •  امکان انتشار به غدد لنفاوی منطقه ای

ملانوم یا خال بدخیم و تفاوت آن با سایر سرطان های پوست

ملانوم نوعی سرطان پوست است که از ملانوسیت ها، سلول های تولیدکننده رنگدانه ملانین، منشا می گیرد. این سرطان نسبت به انواع بازال و سنگفرشی توانایی بیشتری برای تهاجم به بافت های عمقی و انتشار به سایر قسمت های بدن دارد. ملانوم می تواند در یک خال قدیمی یا به شکل ضایعه ای جدید روی پوست ایجاد شود. در صورت پیشرفت بیماری، سلول های سرطانی از طریق عروق لنفاوی و جریان خون به غدد لنفاوی، ریه، کبد و مغز گسترش پیدا می کنند.

معیار مقایسه             

ملانوم

سرطان سلول بازال BCC

سرطان سلول سنگفرشی SCC

منشا سلولی               

ملانوسیت ها

سلول های بازال اپیدرم         

کراتینوسیت های سنگفرشی                      

میزان تهاجم              

بالا و وابسته به ضخامت و مرحله تومور   

معمولا محدود به بافت های موضعی

متغیر و گاهی تهاجمی

سرعت رشد                 

متغیر؛ در نوع ندولار می تواند سریع باشد

معمولا آهسته                  

اغلب سریع تر از BCC

احتمال متاستاز           

قابل توجه، به ویژه در مراحل پیشرفته    

بسیار نادر                    

بیشتر از BCC و کمتر از ملانوم

غدد لنفاوی               

احتمال درگیری منطقه ای وجود دارد       

درگیری بسیار نادر             

احتمال انتشار به غدد لنفاوی وجود دارد

اندام های در معرض متاستاز

ریه، کبد، مغز و استخوان                

انتشار دوردست بسیار نادر      

ریه و سایر اندام های دوردست در موارد پیشرفته

 

در ملانوم، ضخامت تومور، عمق نفوذ و وضعیت غدد لنفاوی در تعیین مرحله بیماری اهمیت دارند. در صورت وجود شواهد بالینی از انتشار بیماری، پزشک می تواند از روش هایی مانند سی تی اسکن، ام آر آی و پت اسکن برای بررسی متاستاز استفاده کند. این بررسی ها جایگزین نمونه برداری و تشخیص پاتولوژیک نمی شوند.

علائم سرطان پوست چیست؟

علائم سرطان پوست به نوع تومور، محل درگیری و میزان پیشرفت آن بستگی دارند. تغییرات غیرطبیعی در خال ها، ایجاد ضایعات جدید، زخم های ماندگار و خونریزی پوستی از نشانه هایی هستند که باید بررسی شوند. در ملانوم، تغییرات رنگدانه ای و نامنظم شدن حاشیه خال اهمیت ویژه ای دارند.

سرطان سلول بازال اغلب با برجستگی های براق و زخم های سطحی ظاهر می شود و سرطان سلول سنگفرشی با پلاک های زبر، پوسته دار یا توده های سفت شناخته می شود. شناخت این تغییرات به تشخیص زودهنگام ضایعات مشکوک کمک می کند.

تغییر رنگ، اندازه و شکل خال های پوستی

یکی از نشانه های مهم ملانوم، تغییر تدریجی یا سریع ویژگی های یک خال پوستی است. خال هایی که قبلا ظاهر ثابتی داشته اند، با ایجاد تغییرات ساختاری یا رنگدانه ای به بررسی تخصصی نیاز دارند.

این تغییرات گاهی به شکل نامتقارن شدن خال، نامنظم شدن حاشیه یا ایجاد چند رنگ متفاوت در یک ضایعه دیده می شوند. ویژگی های هشداردهنده خال مشکوک شامل موارد زیر هستند:

  •  عدم تقارن (Asymmetry): دو نیمه خال از نظر شکل و اندازه مشابه نیستند.

  •  حاشیه نامنظم (Border Irregularity): لبه های خال حالت دندانه دار، محو یا نامشخص پیدا می کنند.

  •  تغییر رنگ (Color Variation): طیف های قهوه ای، مشکی، قرمز، آبی یا سفید در یک ضایعه دیده می شوند.

  •  افزایش قطر (Diameter): اندازه خال افزایش پیدا می کند؛ البته ملانوم می تواند در اندازه های کوچک تر نیز ایجاد شود.

  •  تغییرات پیشرونده (Evolution): شکل، ضخامت، رنگ یا سطح خال در طول زمان تغییر می کند.

ایجاد زخم های پوستی که بهبود پیدا نمی کنند

ایجاد زخم پایدار یا ضایعه ای که پس از بهبود دوباره باز می شود، از نشانه های قابل بررسی سرطان پوست محسوب می شود. این وضعیت در سرطان سلول بازال و سنگفرشی بیشتر دیده می شود. زخم گاهی به شکل یک فرورفتگی کوچک با حاشیه برجسته ظاهر می شود و سطح آن با دلمه یا بافت زخمی پوشیده می شود.

در بعضی موارد، ضایعه بدون درد باقی می ماند و فرد تنها با مشاهده تغییرات ظاهری متوجه آن می شود. زخم های ماندگار، به ویژه در نواحی در معرض نور خورشید، به معاینه متخصص پوست نیاز دارند.

خونریزی، خارش و پوسته ریزی در ضایعات پوستی

برخی سرطان های پوست با تغییرات سطحی مانند خونریزی خودبه خودی، خارش مداوم، پوسته ریزی و تشکیل دلمه همراه هستند. در سرطان سلول سنگفرشی، ضایعه معمولا سطح زبر و کراتوتیک دارد و گاهی با ترک خوردگی یا خونریزی همراه می شود.

سرطان سلول بازال نیز می تواند پس از آسیب جزئی دچار خونریزی شود و مجددا دلمه ببندد. خارش یا حساسیت موضعی به تنهایی نشانه قطعی بدخیمی نیست؛ اما همراهی آن با تغییرات پایدار در ظاهر ضایعه، بررسی درموسکوپیک را ضروری می کند.

ایجاد برجستگی، توده یا لکه جدید روی پوست

سرطان پوست همیشه از یک خال قدیمی شروع نمی شود و گاهی به شکل ضایعه ای جدید روی پوست سالم ظاهر می شود. این ضایعات از نظر رنگ، بافت و شکل تنوع دارند و تشخیص آن ها به معاینه تخصصی نیاز دارد. برخی از تظاهرات قابل توجه شامل موارد زیر هستند:

  •  برجستگی مرواریدی و براق با رگ های خونی سطحی Basal Cell Carcinoma

  •  پلاک قرمز، ضخیم و پوسته دار Squamous Cell Carcinoma

  •  توده سفت با رشد سریع و سطح صاف یا زخم شده Nodular Melanoma

  •  لکه قهوه ای یا سیاه با حاشیه نامنظم و رنگ ناهمگون Melanoma

  •  ضایعه صورتی یا قرمز بدون رنگدانه مشخص Amelanotic Melanoma

علائم ملانوم در ناخن، کف دست و کف پا

ملانوم فقط در نواحی در معرض نور خورشید ایجاد نمی شود و گاهی در بستر ناخن، کف دست یا کف پا شکل می گیرد. ملانوم آکرال Acral Melanoma یکی از انواع ملانوم است که در پوست انتهایی اندام ها دیده می شود. این نوع ضایعه گاهی با کبودی، لک یا تغییرات معمول ناخن اشتباه گرفته می شود. نشانه های مشکوک شامل موارد زیر هستند:

  •  ایجاد نوار قهوه ای یا سیاه در امتداد طول ناخن

  •  افزایش عرض یا تغییر رنگ نوار رنگدانه ای ناخن

  •  انتشار رنگدانه به پوست اطراف ناخن

  •  ایجاد لکه تیره با حاشیه نامنظم در کف پا یا کف دست

  •  تغییر تدریجی اندازه، رنگ یا ضخامت ضایعه

  •  جدا شدن صفحه ناخن از بستر آن یا ایجاد تخریب موضعی ناخن

مشاهده هر یک از این علائم به معنای ابتلای قطعی به سرطان پوست نیست. تشخیص به معاینه متخصص پوست، درموسکوپی و در صورت لزوم نمونه برداری بافتی نیاز دارد.

Skin cancer2.jpg

عوامل خطر ابتلا به سرطان پوست کدامند؟

عوامل خطر سرطان پوست شامل مجموعه ای از شرایط ژنتیکی، ویژگی های فردی و عوامل محیطی هستند که احتمال ایجاد تغییرات بدخیم در سلول های پوستی را افزایش می دهند. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه فرابنفش UV، سابقه آفتاب سوختگی، داشتن پوست روشن و سابقه خانوادگی ملانوم از عوامل شناخته شده این بیماری محسوب می شوند. شدت تاثیر این عوامل با توجه به نوع سرطان پوست متفاوت است. مهم ترین عوامل خطر ابتلا به سرطان پوست عبارتند از:

 قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه فرابنفش خورشید

  •  استفاده از دستگاه های سولاریوم و منابع مصنوعی اشعه UV

  •  سابقه آفتاب سوختگی شدید، به ویژه در دوران کودکی و نوجوانی

  •  داشتن پوست روشن، موهای بلوند یا قرمز و چشم های روشن

  •  وجود تعداد زیاد خال های پوستی

  •  داشتن خال های غیرمعمول یا دیسپلاستیک

  •  سابقه خانوادگی ابتلا به ملانوم

  •  سابقه شخصی ابتلا به سرطان پوست

  •  ضعف سیستم ایمنی ناشی از بیماری یا داروهای سرکوب کننده ایمنی

  •  ابتلا به بیماری های ژنتیکی مستعدکننده سرطان پوست مانند گزرودرما پیگمنتوزوم

  •  تماس شغلی طولانی مدت با ترکیبات آرسنیک و برخی مواد سرطان زا

  •  افزایش سن و تجمع آسیب های ناشی از تابش فرابنفش در طول زندگی

  •  سابقه پرتودرمانی در ناحیه پوست مورد نظر

اشعه فرابنفش عامل خطر مهمی برای سرطان سلول بازال، سرطان سلول سنگفرشی و ملانوم محسوب می شود؛ با این حال، برخی انواع سرطان پوست مانند ملانوم آکرال ارتباط مستقیمی با مواجهه با نور خورشید ندارند.

سرطان پوست چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص سرطان پوست با بررسی تغییرات ظاهری ضایعات پوستی و ارزیابی ویژگی های ساختاری آن ها آغاز می شود. متخصص پوست ابتدا خال ها، لکه ها و برجستگی های مشکوک را از نظر اندازه، رنگ، حاشیه و الگوی رشد بررسی می کند.

معاینه بالینی و درموسکوپی ابزارهای اصلی ارزیابی اولیه هستند و به شناسایی ضایعاتی که به بررسی بیشتر نیاز دارند کمک می کنند. با این حال، مشاهده ظاهری یا تصویربرداری دیجیتال به تنهایی تشخیص قطعی سرطان را مشخص نمی کند. تایید بدخیمی به بررسی نمونه بافتی و ارزیابی پاتولوژیک نیاز دارد.

معاینه بالینی پوست توسط متخصص پوست

معاینه بالینی نخستین مرحله در ارزیابی ضایعات مشکوک به سرطان پوست محسوب می شود. متخصص پوست با بررسی مستقیم سطح پوست، ویژگی های ظاهری خال ها، لکه ها و توده ها را ارزیابی می کند. در این معاینه، تغییرات جدید، عدم تقارن، حاشیه نامنظم، تنوع رنگدانه ای و وجود زخم یا خونریزی مورد توجه قرار می گیرند.

پزشک همچنین سابقه تغییرات ضایعه، آفتاب سوختگی، ابتلای قبلی به سرطان پوست و سابقه خانوادگی ملانوم را بررسی می کند. در صورت مشاهده یافته های مشکوک، درموسکوپی یا نمونه برداری برای بررسی دقیق تر درخواست می شود.

درموسکوپی و بررسی ساختار ضایعات پوستی

 درموسکوپی Dermoscopy یک روش غیرتهاجمی برای مشاهده ساختارهای پوست است که با استفاده از دستگاه درموسکوپ انجام می شود. این ابزار امکان بررسی الگوهای رنگدانه ای، شبکه ملانینی، عروق خونی و ساختارهای عمقی تر اپیدرم و درم سطحی را فراهم می کند.

متخصص پوست با تحلیل الگوهای درموسکوپیک می تواند ویژگی های ضایعات خوش خیم را از نشانه های مشکوک به ملانوم و سایر سرطان های پوست تفکیک کند. درموسکوپی دقت ارزیابی بالینی را افزایش می دهد؛ اما جایگزین بررسی بافت شناسی و تشخیص قطعی پاتولوژیک نمی شود.

تصویربرداری دیجیتال و نقشه برداری از خال های پوستی

تصویربرداری دیجیتال پوست Digital Dermoscopy برای ثبت و مقایسه تغییرات ضایعات پوستی در معاینات متوالی کاربرد دارد. در این روش، تصاویر استاندارد از خال ها و نواحی مختلف پوست ثبت می شوند تا تغییرات اندازه، شکل، رنگ و الگوی رنگدانه ای در طول زمان قابل بررسی باشند.

نقشه برداری تمام بدن Total Body Photography نیز امکان ثبت موقعیت و ظاهر خال های متعدد را فراهم می کند. این روش به ویژه برای افراد دارای خال های متعدد یا سابقه خانوادگی ملانوم کاربرد دارد. تصاویر دیجیتال ابزار پایش و شناسایی ضایعات مشکوک هستند و تایید نهایی سرطان به نمونه برداری و بررسی هیستوپاتولوژیک نیاز دارد.

خال مشکوک به سرطان پوست چه نشانه هایی دارد؟

خال مشکوک به سرطان پوست معمولا با تغییراتی در شکل، رنگ، اندازه یا سطح ضایعه شناخته می شود. نامتقارن شدن خال، نامنظم شدن حاشیه، ایجاد چند رنگ متفاوت و رشد تدریجی از نشانه هایی هستند که احتمال ملانوم را مطرح می کنند.

البته هر خال غیرطبیعی سرطانی نیست و برخی ملانوم ها نیز ظاهر متفاوتی دارند. متخصصان پوست برای ارزیابی اولیه خال های مشکوک از معیار ABCDE استفاده می کنند. این معیار به شناسایی تغییرات هشداردهنده کمک می کند و جایگزین معاینه تخصصی و بررسی پاتولوژیک نمی شود.

بیوپسی چه نقشی در تشخیص سرطان پوست دارد؟

بیوپسی پوست روش اصلی تایید قطعی سرطان پوست محسوب می شود. در این روش، پزشک بخشی از ضایعه مشکوک یا تمام آن را با ابزارهای تخصصی برمی دارد و نمونه را برای بررسی پاتولوژی ارسال می کند. آسیب شناس با بررسی سلول ها و ساختار بافت زیر میکروسکوپ، وجود سلول های سرطانی و نوع تومور را مشخص می کند.

در صورت تشخیص ملانوم، گزارش پاتولوژی اطلاعات مهمی مانند ضخامت تومور بر اساس معیار Breslow، وجود زخم سطحی و وضعیت حاشیه های نمونه را ارائه می دهد. این یافته ها در تعیین مرحله بیماری و انتخاب روش درمان نقش مهمی دارند. نوع بیوپسی با توجه به اندازه، محل و ویژگی های ضایعه انتخاب می شود.

مراحل سرطان پوست چگونه تعیین می شود؟

مرحله بندی سرطان پوست میزان پیشرفت تومور، عمق نفوذ آن در بافت های پوستی و احتمال انتشار به غدد لنفاوی یا اندام های دیگر را مشخص می کند. پزشکان برای این ارزیابی از سیستم TNM استفاده می کنند.

این سیستم در سرطان ملانوم و سرطان های غیرملانومی پوست با معیارهای اختصاصی به کار می رود. ضخامت تومور، وجود زخم روی ضایعه، درگیری غدد لنفاوی و متاستاز از عوامل موثر در تعیین مرحله بیماری محسوب می شوند.

مرحله صفر؛ سرطان محدود به لایه سطحی پوست

در مرحله صفر یا کارسینوم درجا In situ،سلول های سرطانی در لایه سطحی پوست باقی مانده اند و به بافت های عمقی نفوذ نکرده اند. ملانوم درجا نمونه ای از این وضعیت است که با تشخیص و درمان به موقع، احتمال کنترل موضعی آن بالا است.

مرحله یک و دو؛ گسترش موضعی تومور

در این مراحل، تومور به لایه های عمقی تر پوست نفوذ کرده است؛ اما شواهدی از انتشار به غدد لنفاوی منطقه ای یا اندام های دوردست دیده نمی شود. ضخامت تومور و وجود زخم سطحی در تعیین زیرمرحله ملانوم اهمیت دارند. مرحله دو معمولا با ضخامت بیشتر یا ویژگی های پرخطرتر تومور همراه است.

مرحله سه؛ درگیری غدد لنفاوی منطقه ای

در مرحله سه، سلول های سرطانی به غدد لنفاوی نزدیک تومور یا مسیرهای لنفاوی مجاور گسترش پیدا کرده اند. تعداد غدد درگیر، اندازه و محل رسوبات توموری و وجود گسترش میکروسکوپی یا قابل مشاهده، در تعیین زیرمرحله نقش دارند.

مرحله چهار؛ انتشار سرطان به اندام های دوردست

مرحله چهار نشان دهنده متاستاز به اندام هایی مانند ریه، کبد، مغز، استخوان یا بخش های دورتر پوست و غدد لنفاوی است. برای بررسی این گسترش، پزشک از تصویربرداری متناسب با شرایط بیمار استفاده می کند.

معیارهای TNM در مرحله بندی سرطان پوست

  • تومور اولیه T: اندازه، ضخامت، عمق نفوذ و ویژگی هایی مانند زخم سطحی را بررسی می کند.

  • غدد لنفاوی N: وضعیت درگیری غدد لنفاوی منطقه ای و تعداد غدد مبتلا را نشان می دهد.

  •  متاستازM: وجود یا نبود انتشار سرطان به اندام ها و بافت های دوردست را مشخص می کند.

ترکیب این معیارها به تعیین مرحله نهایی و انتخاب مسیر درمان کمک می کند.

نقش تصویربرداری در تشخیص و مرحله بندی سرطان پوست چیست؟

تصویربرداری پزشکی در ارزیابی سرطان پوست، بیشتر برای بررسی عمق گسترش تومور، وضعیت غدد لنفاوی و شناسایی متاستازهای احتمالی کاربرد دارد. معاینه پوست، درموسکوپی و بیوپسی روش های اصلی تشخیص ضایعه پوستی هستند و تصویربرداری جایگزین بررسی پاتولوژی نمی شود.

پزشک با توجه به نوع سرطان، ضخامت تومور، مرحله بالینی، علائم بیمار و احتمال انتشار بیماری، روش تصویربرداری مناسب را انتخاب می کند. برای سرطان های پوستی اولیه و کم خطر، انجام تصویربرداری گسترده معمولا ضرورت ندارد؛ اما در ملانوم پیشرفته یا موارد مشکوک به انتشار، این بررسی ها به تعیین مرحله بیماری و برنامه ریزی درمان کمک می کنند.

روش تصویربرداری     

کاربرد در سرطان پوست                                       

موارد استفاده                                         

سونوگرافی غدد لنفاوی

بررسی اندازه، شکل و ساختار غدد لنفاوی منطقه ای             

ارزیابی غدد لنفاوی مشکوک و هدایت نمونه برداری با سوزن

سی تی اسکن

بررسی قفسه سینه، شکم، لگن و شناسایی ضایعات مشکوک به متاستاز

ارزیابی گسترش سرطان به اندام های داخلی

ام آر آی

بررسی دقیق بافت نرم، مغز، عضلات و ساختارهای عصبی           

ارزیابی درگیری مغز یا گسترش موضعی تومور در نواحی حساس

پت اسکن

شناسایی کانون های دارای فعالیت متابولیک بالا در بدن

بررسی متاستاز در ملانوم پیشرفته یا موارد منتخب پرخطر

Skin cancer3.jpg

 

سونوگرافی غدد لنفاوی در سرطان پوست

سونوگرافی برای بررسی غدد لنفاوی نزدیک محل تومور، مانند غدد گردنی، زیربغلی یا کشاله ران، کاربرد دارد. این روش اندازه، شکل، ضخامت قشر و وضعیت ناف چربی غده را ارزیابی می کند. در صورت مشاهده یافته های مشکوک، پزشک می تواند نمونه برداری با سوزن ظریف یا سوزن ضخیم را برای بررسی سلول های سرطانی درخواست کند.

سی تی اسکن در بررسی انتشار سرطان پوست

سی تی اسکن با استفاده از پرتو ایکس، تصاویر مقطعی از اندام های داخلی تهیه می کند. این روش برای بررسی ریه ها، کبد، استخوان ها و غدد لنفاوی عمقی در بیماران مبتلا به ملانوم پیشرفته یا دارای علائم مشکوک به متاستاز کاربرد دارد. تزریق ماده حاجب نیز با توجه به ناحیه مورد بررسی و شرایط بیمار انجام می شود.

ام آر آی در ارزیابی درگیری بافت های عمقی

ام آر آی با میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، جزئیات دقیقی از بافت نرم ارائه می دهد. پزشک برای بررسی احتمال انتشار ملانوم به مغز، نخاع، عضلات یا ساختارهای عصبی از این روش استفاده می کند. این تصویربرداری در ارزیابی برخی تومورهای پوستی با گسترش موضعی عمیق نیز نقش دارد.

پت اسکن در مرحله بندی ملانوم

پت اسکن با بررسی میزان جذب ردیاب رادیواکتیو در بافت ها، نواحی دارای فعالیت متابولیک بالا را شناسایی می کند. ترکیب این روش با سی تی اسکن به تعیین محل ضایعات مشکوک و بررسی انتشار سرطان به اندام های دوردست کمک می کند.

پزشک معمولا این روش را برای ملانوم های پیشرفته یا شرایطی انتخاب می کند که احتمال متاستاز وجود دارد. جذب بالای ردیاب به تنهایی به معنی وجود سرطان نیست و تفسیر نتیجه به بررسی های تکمیلی نیاز دارد.

هزینه تصویربرداری برای تشخیص و مرحله بندی سرطان پوست چقدر است؟

هزینه تصویربرداری برای بررسی سرطان پوست به نوع روش، محل انجام، استفاده از ماده حاجب، تعرفه مرکز تصویربرداری و پوشش بیمه بستگی دارد. پزشک بر اساس نوع سرطان و مرحله احتمالی بیماری، یک یا چند روش تصویربرداری را درخواست می کند. هزینه های اصلی این بررسی ها شامل موارد زیر می شوند:

  •  هزینه سونوگرافی غدد لنفاوی منطقه ای

  •  هزینه سی تی اسکن با تزریق ماده حاجب

  •  هزینه سی تی اسکن بدون تزریق ماده حاجب

  •  هزینه ام آر آی با تزریق ماده حاجب

  •  هزینه ام آر آی بدون تزریق ماده حاجب

  •  هزینه پت اسکن تمام بدن PET/CT

  •  هزینه تزریق ماده حاجب و داروهای مورد نیاز تصویربرداری

  •  هزینه تفسیر تخصصی تصاویر و گزارش رادیولوژی

  •  هزینه نمونه برداری تکمیلی از غدد لنفاوی مشکوک با هدایت تصویربرداری

مبلغ نهایی پس از مشخص شدن نوع تصویربرداری، تعرفه مرکز، نوع بیمه و خدمات مورد نیاز تعیین می شود.

سخن پایانی

سرطان پوست با تغییرات ظاهری خال ها و ضایعات پوستی آغاز می شود و تشخیص زودهنگام آن در کنترل بیماری اهمیت زیادی دارد. معاینه تخصصی، درموسکوپی و بیوپسی، پایه های اصلی شناسایی این سرطان هستند. پس از تایید تشخیص، پزشک با توجه به نوع تومور و میزان پیشرفت بیماری، آزمایش ها و تصویربرداری های تکمیلی را درخواست می کند. سونوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی و پت اسکن در ارزیابی گسترش سرطان نقش دارند. پیگیری تغییرات پوستی و مراجعه به متخصص پوست را جدی بگیرید.

سوالات متداول سرطان پوست

1.      آیا سرطان پوست بدون تغییر رنگ خال هم ایجاد می شود؟

بله. برخی انواع سرطان پوست، به ویژه ملانوم آملانوتیک، رنگدانه قابل مشاهده ندارند و به شکل ضایعات صورتی، قرمز یا همرنگ پوست ظاهر می شوند. این ضایعات گاهی با جوش، زخم یا التهاب پوستی اشتباه گرفته می شوند. رشد تدریجی، خونریزی یا بهبود نیافتن ضایعه، بررسی تخصصی را ضروری می کند.

2.      آیا سرطان پوست در نواحی پوشیده از نور خورشید هم ایجاد می شود؟

بله. سرطان پوست می تواند در نواحی کمتر در معرض نور خورشید مانند کف پا، کف دست، زیر ناخن و ناحیه تناسلی نیز ایجاد شود. ملانوم آکرال از انواع ملانوم است که در کف دست، کف پا و بستر ناخن شکل می گیرد و ارتباط مستقیمی با تابش فرابنفش ندارد.

3.      آیا سرطان پوست از طریق تماس با فرد بیمار منتقل می شود؟

خیر. سرطان پوست بیماری مسری نیست و از طریق تماس پوستی، استفاده مشترک از وسایل شخصی، دست دادن یا زندگی در یک محیط منتقل نمی شود. این بیماری بر اثر تغییرات ژنتیکی سلول های پوست و تکثیر کنترل نشده آن ها ایجاد می شود.

4.      آیا سرطان پوست در آزمایش خون مشخص می شود؟

آزمایش خون به تنهایی برای تشخیص سرطان پوست کافی نیست. تشخیص قطعی با بررسی نمونه بافتی و آزمایش پاتولوژی انجام می شود. در مراحل پیشرفته، پزشک برای ارزیابی وضعیت عمومی بدن یا بررسی برخی نشانگرهای مرتبط با بیماری، آزمایش های خونی مانند LDH را درخواست می کند.

5.      آیا سرطان پوست می تواند دوباره در همان محل ایجاد شود؟

بله. احتمال عود موضعی به نوع سرطان، اندازه و عمق تومور، وضعیت حاشیه های جراحی و ویژگی های بافتی آن بستگی دارد. افرادی که سابقه سرطان پوست دارند، به معاینه های دوره ای و بررسی پوست در نواحی مختلف بدن نیاز دارند.

6.      تفاوت ملانوم و سرطان سلول بازال از نظر خطر بیماری چیست؟

ملانوم از سلول های تولیدکننده رنگدانه پوست ایجاد می شود و توانایی بیشتری برای انتشار به غدد لنفاوی و اندام های دوردست دارد. سرطان سلول بازال از سلول های لایه پایه پوست منشأ می گیرد و معمولا رشد آهسته تری دارد. با این حال، سرطان سلول بازال درمان نشده می تواند به بافت های مجاور آسیب جدی وارد کند.

7.      آیا سرطان پوست در دوران بارداری قابل تشخیص است؟

بله. بررسی ضایعات مشکوک پوستی در دوران بارداری نباید به تعویق بیفتد. معاینه متخصص پوست و بیوپسی با ارزیابی پزشکی قابل انجام هستند. در صورت نیاز به تصویربرداری، پزشک روش مناسب را با توجه به سن بارداری، ضرورت بررسی و ملاحظات ایمنی انتخاب می کند.

8.      بعد از درمان سرطان پوست هر چند وقت یک بار باید معاینه انجام شود؟

فاصله معاینه ها به نوع سرطان، مرحله بیماری، احتمال عود و سابقه فرد بستگی دارد. بیماران مبتلا به ملانوم معمولا به برنامه پیگیری منظم نزد متخصص پوست و انکولوژی نیاز دارند. بررسی کامل پوست، ارزیابی غدد لنفاوی و انجام تصویربرداری در صورت وجود نشانه های بالینی، بخشی از این پیگیری محسوب می شوند.

 اطلاعات بیشتری در مورد سرطان پوست و انواع آن را میتوانید از وبسایت Wikipedia دریافت کنید.