سی‌تی اسکن (CT Scan)

سرطان کلیه: علائم، تشخیص و تصویربرداری

نویسنده: تیم اسکن‌طب
تاریخ انتشار: ۱۴۰۵/۸/۲۸
زمان مطالعه: 19 دقیقه مطالعه
سرطان کلیه: علائم، تشخیص و تصویربرداری
سرطان کلیه با علائمی مانند خون در ادرار و درد پهلو همراه می شود. در این مقاله، روش های تشخیص، تصویربرداری با CT و MRI، بیوپسی و مراحل بیماری را بررسی می کنیم.

سرطان کلیه یکی از بیماری های مهم دستگاه ادراری است که در مراحل اولیه اغلب بدون علامت مشخص پیشرفت می کند. شناسایی به موقع این بیماری به بررسی دقیق علائم و استفاده از روش های تشخیصی مناسب نیاز دارد. سونوگرافی، سی تی اسکن با کنتراست و MRI از مهم ترین ابزارهای تصویربرداری برای شناسایی تومور کلیه، بررسی ماهیت توده و ارزیابی میزان گسترش بیماری به شمار می روند. در این مقاله از اسکن طب، علائم، عوامل خطر و روش های تشخیص سرطان کلیه را بررسی می کنیم.

سرطان کلیه چیست و از کدام سلول ها شروع می شود؟

سرطان کلیه نوعی بدخیمی است که بر اثر رشد و تکثیر غیرطبیعی سلول های بافت کلیه ایجاد می شود. شایع ترین نوع این بیماری، سرطان سلول کلیوی Renal Cell Carcinoma یا RCC است که از سلول های لوله های کوچک کلیه منشا می گیرد. کارسینوم سلول روشن، کارسینوم پاپیلاری و کارسینوم کروموفوب از انواع بافت شناسی این سرطان هستند.

تومورهای کلیوی به دو گروه خوش خیم و بدخیم تقسیم می شوند. تومور خوش خیم به بافت های مجاور و اندام های دوردست گسترش پیدا نمی کند؛ اما تومور بدخیم توانایی تهاجم به بافت های اطراف و ایجاد متاستاز را دارد.

نوع ضایعه       

ویژگی اصلی                                         

تومور خوش خیم   

فاقد رفتار سرطانی و متاستاز                        

تومور بدخیم     

دارای قابلیت تهاجم و انتشار                        

سرطان سلول کلیوی

شایع ترین سرطان منشأ گرفته از بافت کلیه            

سرطان لگنچه کلیه

منشا گرفته از سلول های پوششی دستگاه جمع کننده ادرار

سرطان لگنچه کلیه از نظر منشا سلولی با RCC تفاوت دارد و اغلب در گروه کارسینوم اوروتلیال قرار می گیرد؛ از همین نظر با سرطان مثانه نیز ارتباط بافت شناسی دارد. تشخیص دقیق نوع تومور با بررسی یافته های تصویربرداری و در موارد لازم، آزمایش بافت شناسی انجام می شود.

Kidney Cancer3.jpg

علائم سرطان کلیه چیست؟ نشانه هایی که نباید نادیده بگیرید

سرطان کلیه در مراحل اولیه اغلب علامت مشخصی ندارد و در برخی افراد هنگام انجام سونوگرافی یا تصویربرداری با اهداف دیگر شناسایی می شود. با پیشرفت بیماری، نشانه های جسمی و تغییراتی در عملکرد دستگاه ادراری ظاهر می شوند. شدت علائم به اندازه تومور، محل قرارگیری و میزان گسترش آن بستگی دارد. مهم ترین علائم سرطان کلیه شامل موارد زیر هستند:

  •  وجود خون در ادرار هماچوری

  •  درد مداوم پهلو

  •  احساس توده در شکم یا پهلو

  •  کاهش وزن بدون دلیل مشخص

  •  تب و تعریق شبانه

  •  خستگی و ضعف عمومی

  •  تورم پاها

  •  افزایش فشار خون

مشاهده خون در ادرار یا درد مداوم پهلو نیازمند بررسی پزشکی است. پزشک با توجه به علائم و نتایج آزمایش ها، انجام سونوگرافی یا نوبت سی تی اسکن را برای بررسی دقیق تر بافت کلیه و شناسایی توده احتمالی درخواست می کند.

عوامل خطر سرطان کلیه؛ چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا هستند؟

برخی شرایط جسمی، سابقه خانوادگی و عوامل محیطی با افزایش احتمال ابتلا به سرطان کلیه ارتباط دارند. وجود یک یا چند عامل خطر به معنای ابتلای قطعی به این بیماری نیست؛ اما شناخت آن ها به شناسایی افراد در معرض خطر کمک می کند. مهم ترین عوامل خطر سرطان کلیه شامل موارد زیر هستند:

  •  مصرف دخانیات و سیگار

  •  چاقی و اضافه وزن

  •  فشار خون بالا

  •  بیماری مزمن کلیه و سابقه دیالیز طولانی مدت

  •  سابقه خانوادگی سرطان کلیه

  •  ابتلا به سندرم های ژنتیکی مانند بیماری فون هیپل لیندو VHL

  •  افزایش سن، به ویژه در بزرگسالان بالای ۶۰ سال

  •  مواجهه شغلی طولانی مدت با برخی مواد شیمیایی مانند تری کلرواتیلن

  •  جنسیت مذکر و شیوع بیشتر بیماری در مردان

  •  سابقه ابتلا به برخی اختلالات ارثی مرتبط با تشکیل تومورهای کلیوی

کیست کلیه خطرناک است؟ تفاوت کیست ساده با تومور سرطانی

کیست کلیه کیسه ای حاوی مایع است که در داخل یا سطح کلیه تشکیل می شود. بیشتر کیست های کلیوی از نوع ساده و خوش خیم هستند و خطری برای سلامت فرد ایجاد نمی کنند. با این حال، برخی کیست ها به دلیل داشتن دیواره ضخیم، تیغه های داخلی یا اجزای جامد به بررسی دقیق تر نیاز دارند. تشخیص ماهیت کیست با استفاده از سونوگرافی، سی تی اسکن و MRI انجام می شود.

تفاوت کیست ساده کلیه و توده جامد کلیوی

کیست ساده کلیه معمولا دیواره نازک، سطح صاف و محتویات کاملا مایع دارد. این ضایعات در سونوگرافی بدون اکو داخلی دیده می شوند و در تصویربرداری با ماده حاجب افزایش جذب نشان نمی دهند.

توده جامد کلیوی ساختار بافتی دارد و الگوی جذب ماده حاجب در آن می تواند به تشخیص ماهیت ضایعه کمک کند. البته وجود توده جامد به تنهایی به معنای بدخیمی نیست و بررسی تخصصی ضرورت دارد.

طبقه بندی کیست کلیه بر اساس سیستم بوسنیاک Bosniak

سیستم بوسنیاک ۲۰۱۹ برای ارزیابی کیست های کلیوی و تخمین احتمال بدخیمی آن ها طراحی شده است. این طبقه بندی بر اساس ویژگی های دیواره، تیغه ها، کلسیفیکاسیون و اجزای تقویت شونده در CT یا MRI انجام می شود.

گروه بوسنیاک

ویژگی تصویربرداری                             

ارزیابی خطر               

I

کیست ساده با دیواره نازک و بدون تیغه          

خوش خیم                   

II

کیست با ویژگی های پیچیده محدود و تیغه های نازک

تقریبا همیشه خوش خیم      

IIF

دارای تیغه های متعدد یا ضخیم شدگی خفیف        

نیازمند پیگیری تصویربرداری

III

دیواره یا تیغه های ضخیم و نامنظم با افزایش جذب

احتمال بدخیمی قابل توجه   

IV

وجود اجزای جامد تقویت شونده                   

احتمال بدخیمی بالا        

 

کدام کیست های کلیه به بررسی و پیگیری نیاز دارند؟

کیست های گروه I و II معمولا به پیگیری اختصاصی نیاز ندارند. کیست های IIF باید طبق برنامه پزشک با تصویربرداری دوره ای بررسی شوند. در گروه های III و IV، ارزیابی توسط متخصص اورولوژی برای تعیین روش مدیریت ضایعه ضرورت دارد.

نشانه های تصویربرداری کیست مشکوک به بدخیمی

  •  ضخیم شدن یا نامنظم بودن دیواره کیست

  •  وجود تیغه های داخلی ضخیم یا نامنظم

  •  مشاهده ندول های جامد در دیواره یا داخل کیست

  •  افزایش جذب ماده حاجب در دیواره، تیغه ها یا اجزای جامد

  •  وجود اجزای بافتی تقویت شونده در داخل ضایعه

افزایش جذب ماده حاجب Enhancement در اجزای بافتی کیست از یافته های مهم در ارزیابی احتمال بدخیمی محسوب می شود. تشخیص نهایی بر اساس مجموعه ویژگی های تصویربرداری و ارزیابی تخصصی انجام می شود.

Kidney Cancer1.jpg

سرطان کلیه چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص سرطان کلیه با بررسی سابقه پزشکی، معاینه بالینی، آزمایش های خون و ادرار و روش های تصویربرداری انجام می شود. از آنجا که این بیماری در مراحل اولیه اغلب علامت مشخصی ندارد، گاهی توده کلیوی به صورت اتفاقی در سونوگرافی یا سی تی اسکن شناسایی می شود.

پزشک با توجه به اندازه، محل قرارگیری و ویژگی های ظاهری توده، آزمایش های تکمیلی را برای تعیین ماهیت ضایعه و بررسی احتمال گسترش سرطان درخواست می کند. مهم ترین روش های تشخیصی سرطان کلیه شامل موارد زیر هستند:

  • پزشک علائمی مانند خون در ادرار، درد پهلو، کاهش وزن و سابقه خانوادگی سرطان کلیه را بررسی می کند. معاینه شکم و پهلو نیز برای شناسایی توده های قابل لمس انجام می شود.

  • آزمایش ادرار برای شناسایی گلبول های قرمز خون در ادرار و بررسی برخی اختلالات دستگاه ادراری کاربرد دارد. وجود خون در ادرار به تنهایی تشخیص سرطان کلیه را تایید نمی کند.

  •  آزمایش خون به اندازه گیری کراتینین، اوره و نرخ فیلتراسیون گلومرولی eGFR  و ارزیابی عملکرد کلیه کمک می کند.

  • سونوگرافی کلیه برای شناسایی کیست ها، توده های جامد و تغییرات ساختاری کلیه استفاده می شود. در صورت مشاهده ضایعه مشکوک، تصویربرداری دقیق تر ضرورت پیدا می کند.

  •  سی تی اسکن و MRI هم اطلاعات دقیق تری درباره اندازه تومور، محل درگیری، ارتباط آن با عروق کلیوی و احتمال گسترش بیماری ارائه می دهند.

در مواردی که نتیجه تصویربرداری برای تعیین ماهیت توده کافی نباشد یا تشخیص بافت شناسی بر تصمیم درمانی تاثیر بگذارد، نمونه برداری از توده انجام می شود.

تصویربرداری سرطان کلیه؛ کدام روش دقیق تر است؟

تصویربرداری پزشکی نقش مهمی در شناسایی تومورهای کلیوی، بررسی ماهیت ضایعات و تعیین میزان گسترش سرطان دارد. انتخاب روش مناسب به اندازه توده، ویژگی های ظاهری آن، عملکرد کلیه و شرایط جسمی بیمار بستگی دارد.

سونوگرافی معمولا برای بررسی اولیه استفاده می شود؛ اما سی تی اسکن با ماده حاجب و MRI اطلاعات دقیق تری درباره ساختار تومور، درگیری عروق و ارتباط ضایعه با بافت های اطراف ارائه می دهند. هر روش تصویربرداری کاربرد و محدودیت مشخصی دارد.

روش تصویربرداری     

کاربرد اصلی                         

مهم ترین مزیت                    

محدودیت

سونوگرافی کلیه      

شناسایی اولیه کیست و توده            

بدون اشعه و غیرتهاجمی            

وابستگی به مهارت اپراتور

سی تی اسکن

بررسی ماهیت توده و گسترش موضعی سرطان

دقت بالا در ارزیابی ساختار و عروق

استفاده از اشعه یونیزان و در برخی موارد ماده حاجب

ام آر آی

بررسی توده های نامشخص و درگیری عروقی

وضوح بالای بافت نرم              

محدودیت در برخی بیماران و هزینه بیشتر 

سی تی اسکن قفسه سینه

بررسی احتمال انتشار سرطان به ریه    

ارزیابی متاستاز ریوی             

استفاده از اشعه یونیزان

سونوگرافی کلیه؛ اولین بررسی برای شناسایی توده های کلیوی

سونوگرافی یکی از روش های اولیه بررسی ساختار کلیه است که با استفاده از امواج صوتی، تصاویر بافت ها و ضایعات داخلی را نمایش می دهد. این روش برای تشخیص کیست های ساده، کیست های پیچیده و توده های جامد کاربرد دارد.

در سونوگرافی، کیست ساده معمولا به شکل یک ساختار بدون اکو با دیواره نازک دیده می شود؛ اما توده های جامد اغلب الگوی اکو متفاوتی دارند. از مهم ترین کاربردهای سونوگرافی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شناسایی توده های مشکوک در بافت کلیه

  •  تشخیص کیست ساده و افتراق اولیه آن از ضایعات جامد

  •  بررسی اندازه و محل قرارگیری توده

  •  ارزیابی جریان خون ضایعه با سونوگرافی داپلر

  •  بررسی انسداد مجاری ادراری و تغییرات ساختاری کلیه

محدودیت سونوگرافی: این روش همیشه توانایی تعیین قطعی خوش خیم یا بدخیم بودن توده را ندارد. در صورت مشاهده ضایعه مشکوک، CT یا MRI برای بررسی دقیق تر درخواست می شود.

سی تی اسکن کلیه، روش اصلی بررسی تومور کلیوی

سی تی اسکن یکی از مهم ترین روش های تصویربرداری برای ارزیابی توده های مشکوک کلیه است. این روش با استفاده از اشعه ایکس، تصاویر مقطعی و دقیقی از کلیه و ساختارهای اطراف آن ایجاد می کند.

سی تی اسکن چندفازی با تزریق ماده حاجب، اطلاعات ارزشمندی درباره میزان خون رسانی تومور، الگوی جذب ماده حاجب، درگیری عروق کلیوی و گسترش موضعی بیماری ارائه می دهد. این روش برای بررسی موارد زیر کاربرد دارد:

  •  تعیین اندازه و محل دقیق تومور کلیه

  •  تشخیص توده های جامد و کیست های پیچیده

  •  بررسی میزان جذب ماده حاجب در بافت تومور

  •  ارزیابی درگیری ورید کلیوی و ورید اجوف تحتانی

  •  بررسی غدد لنفاوی اطراف کلیه

  •  شناسایی گسترش احتمالی سرطان به اندام های مجاور

سی تی اسکن با کنتراست به دلیل توانایی نمایش الگوی خون رسانی تومور، جایگاه مهمی در تشخیص و مرحله بندی سرطان سلول کلیوی دارد.

ام آر آی کلیه بررسی دقیق تر ضایعات مشکوک

MRI کلیه با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیقی از بافت نرم ایجاد می کند. این روش در بررسی توده هایی که ماهیت آن ها با CT به وضوح مشخص نشده است، کاربرد دارد.

همچنین برای ارزیابی گسترش تومور به ورید کلیوی و ورید اجوف تحتانی و بررسی برخی ضایعات کیستیک پیچیده استفاده می شود. مهم ترین کاربردهای MRI شامل:

  •  بررسی دقیق ساختار و بافت تومور کلیوی

  •  ارزیابی تهاجم تومور به عروق بزرگ

  •  بررسی کیست های پیچیده و ضایعات نامشخص

  •  کمک به تشخیص در بیمارانی که انجام CT با ماده حاجب برای آن ها محدودیت دارد

انتخاب MRI یا CT به ویژگی های توده، عملکرد کلیه و شرایط بیمار بستگی دارد. هیچ روش تصویربرداری واحدی برای تمام توده های کلیوی مناسب نیست و تفسیر تصاویر باید توسط رادیولوژیست و متخصص مربوطه انجام شود.

سی تی اسکن کلیه با کنتراست چگونه به تشخیص سرطان کمک می کند؟

سی تی اسکن کلیه با کنتراست یکی از روش های اصلی بررسی توده های مشکوک کلیوی است. در این روش، ماده حاجب یددار از طریق تزریق وریدی وارد جریان خون می شود و با افزایش وضوح تصاویر، تفاوت خون رسانی بافت سالم و تومور را مشخص می کند.

رادیولوژیست با بررسی تصاویر در فازهای مختلف، اندازه، محل، ساختار و میزان گسترش توده را ارزیابی می کند. این اطلاعات در تشخیص سرطان سلول کلیوی و برنامه ریزی درمانی اهمیت زیادی دارند.

تفاوت سی تی اسکن ساده و سی تی اسکن با ماده حاجب

در سی تی اسکن بدون تزریق، ساختار کلیه و برخی تغییرات آناتومیک بررسی می شوند؛ اما تشخیص دقیق ویژگی های عروقی و میزان خون رسانی توده محدودیت دارد. تزریق ماده حاجب امکان ارزیابی الگوی جذب تومور و افتراق بهتر ضایعات کیستیک از توده های جامد را فراهم می کند.

اهمیت فازهای مختلف تصویربرداری در CT کلیه

فاز تصویربرداری

زمان تقریبی          

کاربرد تشخیصی                            

بدون تزریق     

پیش از ورود ماده حاجب

بررسی تراکم توده، خونریزی و کلسیفیکاسیون 

کورتیکومدولاری

حدود ۲۵ تا ۴۰ ثانیه  

ارزیابی خون رسانی تومور و عروق کلیوی     

نفروگرافی      

حدود ۸۰ تا ۱۲۰ ثانیه 

بررسی دقیق بافت کلیه و شناسایی توده      

دفعی           

حدود ۵ تا ۱۵ دقیقه   

بررسی سیستم جمع کننده ادرار و مجاری کلیوی

Kidney Cancer2.jpg

آمادگی پیش از سی تی اسکن با کنتراست

  •  بررسی کراتینین خون و نرخ فیلتراسیون گلومرولی eGFR در بیماران نیازمند ارزیابی عملکرد کلیه

  •  اطلاع رسانی درباره سابقه حساسیت به ماده حاجب یددار

  •  اعلام بارداری احتمالی

  •  اطلاع به پزشک درباره داروهای مصرفی و بیماری های زمینه ای

  •  رعایت دستورالعمل مرکز تصویربرداری درباره ناشتا بودن

بیوپسی کلیه در تشخیص سرطان چه نقشی دارد؟

بیوپسی کلیه روشی برای نمونه برداری از بافت مشکوک و بررسی سلول های آن زیر میکروسکوپ است. این آزمایش به پزشک کمک می کند ماهیت توده کلیه، نوع بافت شناسی و گاهی درجه تومور را مشخص کند.

با این حال، بیوپسی برای تمام افرادی که توده کلیوی دارند ضروری نیست. در بسیاری از موارد، پزشک با بررسی تصاویر سی تی اسکن چندفازی یا MRI می تواند تشخیص بالینی مناسبی به دست آورد و درباره درمان تصمیم بگیرد.

چه زمانی بیوپسی توده کلیه انجام می شود؟

  • پزشک با توجه به اندازه توده، ویژگی های تصویربرداری و برنامه درمانی درباره ضرورت نمونه برداری تصمیم می گیرد. بیوپسی معمولا در شرایط زیر کاربرد دارد:

  • زمانی که تصاویر CT یا MRI ماهیت ضایعه را به طور قطعی مشخص نکنند و نتیجه نمونه برداری در انتخاب روش درمان تاثیر داشته باشد.

  • در بیمارانی که قرار است توده کوچک را با تصویربرداری دوره ای تحت نظر بگیرند، بررسی بافت می تواند به ارزیابی رفتار تومور کمک کند.

  • پیش از روش هایی مانند کرایوابلیشن (تخریب تومور با سرما)، نمونه برداری برای تایید ماهیت توده انجام می شود.

  • اگر قرار باشد درمان دارویی سیستمیک آغاز شود و هنوز تشخیص بافت شناسی در دسترس نباشد، بیوپسی به تایید نوع سرطان کمک می کند.

آیا بیوپسی کلیه برای همه بیماران ضروری است؟

خیر. اگر تصاویر چندفازی CT یا MRI ویژگی های مشخصی از تومور بدخیم نشان دهند و پزشک بر اساس نتیجه تصویربرداری تصمیم به جراحی بگیرد، در بسیاری از موارد نیازی به بیوپسی پیش از عمل وجود ندارد. همچنین نمونه برداری از کیست های کلیوی معمولا توصیه نمی شود؛ مگر اینکه بخش جامد قابل توجهی در ضایعه دیده شود.

بیوپسی نیز محدودیت هایی دارد. گاهی نمونه به دست آمده برای تشخیص کافی نیست و پزشک تکرار نمونه برداری یا بررسی های تکمیلی را پیشنهاد می دهد. خونریزی، درد و عفونت از عوارض احتمالی این روش هستند و کاشت سلول های توموری در مسیر سوزن، عارضه ای بسیار نادر محسوب می شود.

مراحل سرطان کلیه چیست و تصویربرداری چه اطلاعاتی ارائه می دهد؟

مرحله بندی سرطان کلیه نشان می دهد تومور چه اندازه ای دارد، تا چه حد از بافت کلیه فراتر رفته و آیا به غدد لنفاوی یا اندام های دوردست انتشار پیدا کرده است. این اطلاعات برای انتخاب روش درمان و ارزیابی پیش آگهی اهمیت دارد. پزشکان برای تعیین مرحله بیماری از سیستم TNM و نتایج تصویربرداری مانند سی تی اسکن و MRI استفاده می کنند.

مرحله اول و دوم؛ سرطان محدود به کلیه

در مرحله اول، تومور حداکثر ۷ سانتی متر است و همچنان به کلیه محدود می ماند. در مرحله دوم نیز سرطان از کلیه خارج نشده، اما اندازه تومور بیشتر از ۷ سانتی متر است.

سی تی اسکن با کنتراست و MRI به پزشک کمک می کنند اندازه دقیق توده، محل قرارگیری آن و ارتباطش با ساختارهای اطراف کلیه را ارزیابی کند. تشخیص محدود ماندن تومور به کلیه، نقش مهمی در بررسی امکان جراحی حفظ کننده کلیه یا برداشتن کامل آن دارد.

مرحله سوم؛ گسترش تومور به عروق یا غدد لنفاوی

در مرحله سوم، سرطان به ساختارهای مجاور گسترش پیدا می کند؛ برای مثال، وارد ورید کلیوی یا بخش هایی از ورید اجوف تحتانی می شود یا به غدد لنفاوی ناحیه ای می رسد.

تصویربرداری با CT یا MRI برای بررسی درگیری عروق، غدد لنفاوی، غده فوق کلیوی و بافت های اطراف کاربرد دارد. تشخیص دقیق میزان گسترش موضعی، در برنامه ریزی جراحی و انتخاب درمان اهمیت دارد.

مرحله چهارم؛ انتشار سرطان به اندام های دوردست

در مرحله چهارم، تومور به ساختارهای فراتر از محدوده موضعی گسترش می یابد یا متاستاز دوردست ایجاد می کند. ریه، استخوان، کبد و مغز از محل های احتمالی انتشار سرطان کلیه هستند. CT قفسه سینه و شکم، MRI و در شرایط مشخص تصویربرداری هدفمند از مغز یا استخوان، برای بررسی متاستازها به کار می روند.

هزینه تصویربرداری سرطان کلیه چقدر است؟

هزینه تصویربرداری برای تشخیص سرطان کلیه به نوع روش، استفاده از ماده حاجب، تعرفه مرکز تصویربرداری و پوشش بیمه بستگی دارد. سونوگرافی کلیه معمولا هزینه کمتری نسبت به سی تی اسکن و MRI دارد. انجام CT با تزریق ماده حاجب نیز به دلیل استفاده از دارو و پروتکل های چندفازی، هزینه متفاوتی نسبت به سی تی اسکن ساده دارد.

برای برآورد دقیق هزینه، باید نوع تصویربرداری تجویز شده، تعرفه روز مرکز و میزان پوشش بیمه بررسی شود. پیش از مراجعه، درباره هزینه تزریق ماده حاجب، آزمایش های مورد نیاز و هزینه گزارش رادیولوژی از مرکز سوال کنید. همچنین با دریافت نوبت از مراکز مختلف و مقایسه تعرفه ها، می توانید هزینه تشخیص را بهتر مدیریت کنید.

سخن پایانی در مورد سرطان کلیه

سرطان کلیه در مراحل اولیه اغلب نشانه مشخصی ندارد و گاهی به صورت اتفاقی در بررسی های تصویربرداری شناسایی می شود. توجه به علائم هشداردهنده، شناخت عوامل خطر و مراجعه به موقع به پزشک، مسیر تشخیص را کوتاه تر می کند. سونوگرافی، سی تی اسکن با کنتراست و MRI هر کدام اطلاعات متفاوتی درباره اندازه، محل و میزان گسترش تومور ارائه می دهند. انتخاب روش مناسب به شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد. همچنین بیوپسی در موارد منتخب به تعیین نوع بافتی توده کمک می کند. ترکیب معاینه، آزمایش ها و تصویربرداری دقیق، مبنای مناسبی برای تعیین مرحله بیماری و انتخاب مسیر درمان فراهم می کند.

سوالات متداول در مورد سرطان کلیه

1.      آیا سرطان کلیه در آزمایش خون مشخص می شود؟

خیر. آزمایش خون به تنهایی سرطان کلیه را تشخیص نمی دهد. بررسی کراتینین، eGFR، شمارش سلول های خونی و سایر شاخص ها به ارزیابی عملکرد کلیه و وضعیت عمومی بیمار کمک می کند. تشخیص توده کلیوی به تصویربرداری و در موارد لازم بررسی بافتی نیاز دارد.

2.      آیا سرطان کلیه در سونوگرافی شکم دیده می شود؟

بله. سونوگرافی می تواند توده های جامد، کیست ها و تغییرات ساختاری کلیه را شناسایی کند. با این حال، برای تعیین دقیق ماهیت بسیاری از توده ها، پزشک CT با کنتراست یا MRI درخواست می کند.

3.      تفاوت کارسینوم سلول روشن با سایر انواع سرطان کلیه چیست؟

کارسینوم سلول روشن Clear Cell RCC شایع ترین نوع سرطان سلول های کلیوی است. این نوع تومور از سلول هایی با ظاهر روشن در بررسی میکروسکوپی تشکیل می شود و ویژگی های ژنتیکی و الگوی رشد اختصاصی دارد. انواع پاپیلاری و کروموفوب نیز از زیرگروه های مهم سرطان کلیه هستند.

4.      آیا توده کوچک کلیه هم می تواند بدخیم باشد؟

بله. اندازه کوچک توده، خوش خیم بودن آن را تضمین نمی کند. برخی تومورهای بدخیم کلیه در مراحل اولیه قطر کمی دارند. پزشک با بررسی ویژگی های تصویربرداری، رشد ضایعه و شرایط بیمار درباره نیاز به بیوپسی، پایش یا درمان تصمیم می گیرد.

5.      آیا سرطان کلیه از طریق آزمایش ادرار تشخیص داده می شود؟

آزمایش ادرار می تواند وجود خون، پروتئین یا برخی تغییرات دیگر را مشخص کند؛ اما برای تایید سرطان کلیه کافی نیست. مشاهده خون در ادرار به بررسی پزشکی و شناسایی علت آن نیاز دارد.

6.      آیا سرطان کلیه در افراد جوان هم ایجاد می شود؟

بله. شیوع سرطان کلیه با افزایش سن بیشتر می شود، اما افراد جوان نیز به این بیماری مبتلا می شوند. در برخی بیماران جوان، سابقه خانوادگی یا سندرم های ژنتیکی مانند فون هیپل لیندو VHL اهمیت ویژه ای در ارزیابی خطر دارند.

7.      آیا تومور کلیه همیشه به برداشتن کامل کلیه نیاز دارد؟

خیر. انتخاب روش جراحی به اندازه و محل تومور، مرحله بیماری و عملکرد کلیه بستگی دارد. در برخی بیماران، نفرکتومی پارشیال (برداشتن بخشی از کلیه) امکان حفظ بافت سالم را فراهم می کند. برای تومورهای پیشرفته یا شرایط خاص، روش های درمانی دیگری نیز بررسی می شوند.

8.      آیا سرطان کلیه به کلیه دیگر هم منتقل می شود؟

درگیری کلیه مقابل در اثر انتشار سرطان، الگوی شایع پیشرفت بیماری نیست. سرطان کلیه بیشتر به ریه، استخوان، کبد و غدد لنفاوی متاستاز می دهد. ایجاد توده در هر دو کلیه نیز می تواند دلایل متفاوتی داشته باشد و به بررسی تخصصی نیاز دارد.

اطلاعات بیشتری در مورد سرطان کلیه و انواع آن را میتوانید از وبسایت mayoclinic دریافت کنید.