ام آر آی ستون فقرات
ام آر آی ستون فقرات یکی از اسکنهای پرکاربرد تصویربرداری پزشکی در ایران میباشد. شما ممکن است در طول عمرتان دچار کمردرد شده باشید و یا حداقل یکنفر از اطرافیانتان نیاز به اسکن ام آر آی ستون فقرات داشته باشند.
MRI ستون فقرات چیست؟
همانطور که از نام آن پیداست، MRI ستون فقرات یا اسپاین ام ار آی (Spine MRI ) یک تصویربرداری تشدید مغناطیسی از ستون فقرات شماست. شاید بتوان گفت که یکی از رایج ترین تصاویر حوزه MRI یا حتی تصویربرداری پزشکی، همین ام آر آی ستون فقرات است.
بسیار پیش می آید که پزشک شما برای بررسی مشکلات ستون فقرات شما را برای انجام این اسکن ارجاع دهد. این موارد شامل:
- درد کمر
- گردن درد
- بی حسی ، سوزن سوزن شدن و ضعف در بازوها و پاهای شما
MRI ممکن است کل ستون فقرات شما یا فقط قسمتی از آن را اسکن کند. برخلاف اشعه ایکس و اسکن کامپیوتری (CT Scan ) ، ام آر آی از اشعه های مضر استفاده نمی کند. به طور کلی بی خطر ، بدون درد و غیر تهاجمی است. پزشک در مورد خطرات احتمالی که ممکن است با آن روبرو شوید به شما اطلاع می دهد.
چه زمانی ممکن است به MRI ستون فقرات نیاز داشته باشید؟
اگر پس از صدمه به ستون فقرات دچار مشکل تنفس یا سرفه شدید، پس دچار یک وضعیت اضطراری و انجام MRI ستون فقرات برای شما از نان شب واجب تر است.
MRI همچنین به پزشک اجازه می دهد تا استخوان های مهره ها، که ستون فقرات شما را تشکیل می دهند، و همچنین دیسک های نخاعی، کانال نخاعی و نخاع شما را بررسی کند. انجام اسکن MRI اسپاین یا ستون فقرات به طور معمول در موارد زیر توصیه می شود:
- شکستگی در مهره ها
- صدمات
- عفونت
- تورم
- مشکلات نخاعی
- برآمدگی یا لغزش دیسک های نخاعی
- تومورها
- قسمتهای غیر عادی یا انحنای ستون فقرات
پزشک شما همچنین ممکن است از MRI ستون فقرات برای کمک به برنامه ریزی جراحی روی ستون فقرات ، مانند عصب فشرده یا روش هایی مانند تزریق اپیدورال یا استروئید استفاده کند. اگر علائم زیر را دارید ، ممکن است به MRI ستون فقرات نیاز داشته باشید:
- درد در ناحیه کمر ( ناحیه لومبار )
- درد گردن ( ناحیه سرویکال )
- درد وسط ستون فقرات ( قفسه سینه ) (که این مورد کمتر رایج است)
- انتشار درد در بازوها و قفسه سینه
- انتشار درد در ساق پا
- محدود شدن دامنه حرکت به دلیلی سفتی در ناحیه پایین کمر
- به دلیل سفتی و/یا درد نمی توانید حالت طبیعی خود را حفظ کنید
- اسپاسم عضلات در حین فعالیت یا عدم فعالیت (استراحت)
- دردی که 10-14 روز طول بکشد
- از دست دادن عملکرد حرکتی در پاها - شما نمی توانید به نوک انگشتان پای خود برسید یا بر روی پاشنه راه بروید
- از دست دادن کنترل مثانه یا روده
- بی حسی یا سوزن سوزن شدن در دست ، انگشتان دست ، پا یا انگشتان پا
ضعف یا حالت فلجی در هر قسمتی از بدن شما - مشکل در راه رفتن و حفظ تعادل
خطرات MRI ستون فقرات
اسکن MRI نسبت به سی تی اسکن یا اشعه ایکس ایمن تر تلقی می شود. با این حال ، خطراتی ممکن است وجود داشته باشد. MRI ها از آهن رباهای بسیار استفاده می کنند که میدان مغناطیسی قوی ای ایجاد می کند. این مشکلات می توانند شامل:
- کشیدن یا جابجایی وسایل پزشکی کار گذاشته شده در داخل بدن شما
- وسایل گرمایشی و ایجاد سوختگی
- باعث اختلال در عملکرد تجهیزات پزشکی الکتریکی می شود
- در صورت تبدیل اجسام مغناطیسی به پرتابه ، باعث صدمات می شود
- وجود وسایل پزشکی نیز می تواند بر کیفیت تصویر MRI تأثیر بگذارد. پزشک شما از قبل بررسی می کند که آیا درون بدن شما دستگاه یا شی خاصی کارگذاشته شده است و یا خیر.
دستگاهها و اشیایی که با MRI سازگار نیستند یا ممکن است برای شما خطر آفرین باشند عبارتند از:
- ایمپلنت هایی مانند ضربان ساز قلب یا پیس میکر ، کاشت حلزون ، استنت و مفاصل مصنوعی. در صورت داشتن هر یک از این موارد ، پزشک یا تکنسین MRI ممکن است مارک و مدل دستگاه را بخواهد تا مطمعن شود که انجام MRI برای شما بی خطر است.
- اجسام فلزی مانند گیره های جراحی ، صفحات ، پیچ ها یا مش سیم. اگر این موارد را دارید ، ممکن است نتوانید از آن قسمت از بدن خود MRI بگیرید.
- وسایل خارجی مانند پمپ انسولین خارجی ، دستگاه تنفس ، یا پانسمان زخم. این اجسام ممکن است از گرفتن MRI جلوگیری کنند.
سایر خطرات ام آر آی ستون فقرات عبارتند از:
کلاستروفوبیا یا ترس از فضای بسته: می توانید قبل از عمل از داروهای ضد اضطراب برای کمک به این امر استفاده کنید یا از دستگاه MRI باز استفاده کنید.
واکنش آلرژیک یا حساسیت به رنگ کنتراست: گاهی پزشکان از رنگ یا ماده حاجب برای گرفتن MRI ستون فقرات استفاده می کنند. برخی از افراد به این مواد شیمیایی حساسیت دارند و نباید MRI بگیرند.
تأثیر احتمالی بر بارداری: هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد MRI تأثیر منفی بر نوزاد دارد. با این حال ، پزشکان معمولاً سعی می کنند در سه ماهه اول بارداری از MRI خودداری کنند.
کاهش شنوایی یا زنگ زدن در گوش (وزوز گوش): سر و صدای زیاد می تواند باعث کاهش شنوایی یا زنگ زدن در گوش شود
نحوه آماده سازی برای انجام اسکن ام آر آی ستون فقرات
معمولاً می توانید مانند قبل غذا بخورید ، مایعات بنوشید و دارو مصرف کنید. لباس گشاد و عاری از هرگونه لوازم فلزی بپوشید. شما باید عینک ، سمعک ، جواهرات ، ساعت خود، دندان مصنوعی و سایر اقلام فلزی را قبل از انجام اسکن به همراه خود بسپارید.
اگر شما هریک از موارد زیر را داشتید حتما قبل اسکن با پزشک یا اپراتور در میان بگذارید:
چنانچه هرگونه مشکل جدی سلامت مانند بیماری کلیه یا کبد داشته باشید
به تازگی جراحی شده است
هرگونه حساسیت یا آسم داشته باشید
باردار هستید یا فکر می کنید ممکن است باردار باشید
حساسیت دارویی داشتید
روش انجام ام آر آی ستون فقرات
دستگاه MRI دارای یک گنتری باریک و بلند است که دو سر آن باز است. یک آهنربا این گنتری یا تونل را احاطه کرده است. شما روی تخت دراز می کشید.
برخی از دستگاه های MRI دارای دهانه های بسیار بزرگتری هستند یا از دو طرف باز هستند ، بنابراین نیازی به حرکت در داخل محفظه بسته نیست. اگر اضافه وزن دارید یا از فضاهای تنگ می ترسید ، ممکن است استفاده از MRI های باز انتخاب خوبی باشد. پزشک تصمیم می گیرد که کدام دستگاه MRI برای شما بهتر عمل می کند.
قبل از انجام برخی از MRI ها ، پزشک ممکن است نیاز به تزریق رنگ به رگ بازو یا دست شما داشته باشد. این عمل به آنها کمک می کند تا هرگونه عفونت ، تومور یا مشکل دیسک را در ستون فقرات شما بهتر ببینند. رنگی که بیشتر در MRI ها استفاده می شود گادولینیوم نام دارد. ممکن است چند لحظه بعد احساس سرماخوردگی کنید. همچنین می تواند طعم نمکی یا فلزی در دهان شما ایجاد کند.
شما روی تخت که به داخل دستگاه MRI کشیده می شود دراز می کشید. اپراتور ممکن است از بندهایی برای کمک به شما در موقعیت مناسب در طول اسکن استفاده کند. یک متخصص رادیولوژی و تکنسین در پشت رایانه ای خارج از اتاق خواهند بود. آنها می توانند تمام مدت شما را ببینند ، بشنوند و با شما صحبت کنند. گاهی اوقات یکی از اعضای خانواده یا دوست می تواند با شما در اتاق بماند.
اغلب اسکن MRI شامل تعدادی اجرا یا توالی است. هر اجرا می تواند از چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد. در طول هر یک باید بسیار بی حرکت باشید.
دستگاه MRI یک میدان مغناطیسی قوی در اطراف شما ایجاد می کند. رایانه سیگنالهای MRI را می گیرد و از آنها برای ایجاد یک سری تصویر استفاده می کند. هر تصویر یک برش نازک از بدن شما را نشان می دهد.
در طول آزمایش هیچ دردی احساس نخواهید کرد. اما ممکن است در ناحیه ای که ستون فقرات شما اسکن می شود احساس گرما کنید. هنگام ضبط تصویر ، صدای ضربه زدن یا صدای بلند را خواهید شنید. گوشگیرها یا هدست ها می توانند به جلوگیری از سر و صدا در صورت آزار شما کمک کنند. حتی می توانید موسیقی گوش دهید.
بسته به میزان اسکن ستون فقرات شما ، اسکن MRI می تواند از 30 دقیقه تا یک ساعت یا بیشتر طول بکشد.
پس از MRI ستون فقرات ، می توانید بلافاصله به فعالیتهای عادی خود بازگردید. اما اگر قبل از آزمایش دارویی برای استراحت داشتید ، باید منتظر بمانید تا اثر آن از بین برود.
گاهی اوقات رنگ کنتراست می تواند عوارض جانبی ایجاد کند. ممکن است احساس تهوع یا سردرد داشته باشید یا در جایی که رنگ تزریق شده است کمی درد داشته باشید. واکنش آلرژیک به رنگ نادر است. اما در صورت بروز کهیر ، خارش چشم یا هرگونه علائم دیگر ، فوراً به رادیولوژیست خود اطلاع دهید.
در برخی دستگاه ها برای انجام اسکن MRI ستون فقرات ممکن است نیاز باشد تا از یک کویل مخصوص به نام کویل ستون فقرات یا به اصطلاح Synergy Coil استفاده شود. وجود این کویل باعث می شود تا تصاویر کمر و ستون فقرات شما با دقت و کیفیت بالاتری صورت پذیرد.
نتایج اسکن ام آر آی ستون فقرات:
یک پزشک متخصص به نام رادیولوژیست ، MRI ستون فقرات شما را بررسی می کند و نتایج را به پزشک شما گزارش می دهد. پزشک شما معمولا به شما توضیح می دهد که حاصل تویربرداری ام ار ای ستون فقرات شما چیست و در آینده چه باید کرد.
ممکن است یک تا چند روز طول بکشد تا نتایج و جواب اسکن MRI شما حاضر شود.
آمادگی های بیمار جهت انجام اسکن ام آر آی ستون فقرات :
- برای کلیه اسکنهای ام آر آی بایستی از بیمار رضایت کتبی و آگاهانه گرفته شود.
- در انجام اسکن ام آر آی ستون فقرات از بیمار درخواست میگردد تا لباس خود را درآورده و از گان ( لباس مخصوص برای تصویربرداری و بیمارستانی ) استفاده کند.
- در اسکن ام آر آی ستون فقرات از بیمار خواسته میشود کلیه لوازم فلزی همراه خود مانند سکه ، کلید ، موبایل ، کلیه کارتهای بانکی و غیره را کنار گذاشته و داخل اتاق اسکن ام آر آی نیاورد.
- از بیمار خواسته میشود از هدفون یا چوب پنبه ای برای جلوگیری از صداهای مزاحم دستگاه ام آر آی استفاده کند که در صورت استفاده از هدفون موسیقی ملایم پخش خواهد شد.
- برای بیماران کلاستروفوبیک بهتر است یک همراه بیاید. در صورت ترس بیش از حد بیمار از فضای بسته بهتر است اسکن ام آر آی با دستگاه ام آر آی باز ( Permanent MRI- Open MRI ) صورت گیرد.
- در اکثر مراکز تصویربرداری از وزن بیمار سوال خواهد شد، که در صورت وجود بیمار با وزن بالا ممکن است از پذیرش بیمار امتناع گردد که در این صورت مراکز
- تصویربرداری بدون محدودیت وزن وجود دارند که جهت اسکن معرفی میشوند، اکثر این مراکز از ام آر آی باز برای انجام اسکن استفاده میکنند.
- به بیماران نحوه انجام اسکن MRI ستون فقرات توضیح داده خواهد شد.
- بیمار بایستی در طول اسکن و حین تصویربرداری عضو مورد نظر برای تصویربرداری را ثابت نگه دارد.
⦁ دریافت نوبت ام آر آی ستون فقرات:
وبسایت تخصصی اسکن طب برای راحتی بیماران جهت اخذ نوبت اسکنهای پزشکی و تصویربرداری پزشکی پنلی راه اندازی نموده است تا بیماران به راحتی تاریخ اسکن و مرکز تصویربرداری پزشکی خود را انتخاب نماید. که از طریق لینک زیر میتوانید نوبت اسکن ، نوع اسکن ، شهر مورد نظر جهت اسکن و تاریخ و ساعت اسکن خود را انتخاب نمایید.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر در مورد ام آر آی ستون فقرات اینجا کلیک کنید