آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی
انتشار: 1400/07/24
MRA ( MR Angiography ) یا آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی چیست؟
احتمالاً تاکنون درباره تصویربرداری به نام رزونانس مغناطیسی یا MRI شنیده اید. در این نوع تصویربرداری، امواج رادیویی ، میدان مغناطیسی و رایانه اسکن قسمت های بدن شما را برای یافتن مشکلات سلامتی تشکیل می دهند. آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی - که آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی یا MRA نیز نامیده می شود - نوعی MRI است که به طور خاص نگاهی عمیق به عروق خونی بدن دارد. برخلاف آنژیوگرافی سنتی ، که نیاز به قرار دادن کاتتر در بدن دارد ، آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی یک اسکن به مراتب کمتر تهاجمی و دردناک است. در طول آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی ، شما به راحتی روی تخت دراز می کشید و داخل دستگاه تصویربرداری رزونانس مغناطیسی قرار می گیرید. این دستگاه دارای یک گنتری بزرگ و شبیه تونل است. در برخی موارد ، ممکن است یک رنگ یا ماده حاجب مخصوص به نام کنتراست به جریان خون شما اضافه شود تا رگ های خونی شما راحت تر دیده شوند. در صورت نیاز ، کنتراست با سوزن داخل وریدی تزریق می شود. پزشکان از آنژیوگرافی برای تشخیص و درمان بیماری های مربوط به عروق خونی استفاده می کنند. در معاینات آنژیوگرافی تصاویری از رگ های خونی اصلی در سراسر بدن تولید می شود. در برخی موارد از مواد حاجب استفاده می شود.پیش نیازهای آنژیوگرافی با دستگاه ام آر آی:
فلوروسکوپی ( اشعه ایکس ) جهت قرار دادن کاتترها در عروق خونی و تزریق کنتراست برای تجسم آنها توموگرافی کامپیوتری ( CT ) تصویربرداری رزونانس مغناطیسی ( MRI ) در آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی ( MRA ) ، یک میدان مغناطیسی قوی ، امواج فرکانس رادیویی و رایانه برای ارزیابی عروق خونی و کمک به تشخیص ناهنجاری ها استفاده می شود. در این آزمون ، مانند تمام امتحانات مبتنی بر ام آر آی ، از اشعه استفاده نمی شود. در امتحان MRA ممکن است از مواد حاجب استفاده شود یا نشود. در صورت نیاز ، تزریق ماده حاجب بر پایه گادولینیوم ممکن است استفاده شود. گادولینیوم کمتر از ماده حاجب ید مورد استفاده در سی تی آنژیوگرافی واکنش آلرژیک ایجاد می کند. پزشک یا تکنسین معمولاً ماده حاجب را با قرار دادن یک کاتتر کوچک داخل وریدی (IV) در رگ بازوی شما تجویز می کند.چه زمانی نیاز به انجام اسکن MRA یا آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی می باشد؟
پزشکان از MRA برای بررسی رگ های خونی در مناطق کلیدی استفاده می کنند ، از جمله:- مغز
- گردن
- قلب
- سینه
- شکم (مانند کلیه ها و کبد)
- لگن
- پاها
- بازوها و دستها
- آنوریسم یا ضعف در دیواره شریان و تشخیص ناهنجاری آنوریسم در آئورت ، هر دو در قفسه سینه و شکم و یا در سایر شریان ها
- علائم بیماری قلبی یا تنگ شدن آئورت یا انقباض آئورت
- خونریزی در داخل و در امتداد دیواره آئورت یا جراحت آئورت
- برای پیدا کردن علت سکته مغزی یا تشخیص بیماری آترواسکلروتیک (پلاک) در شریان کاروتید گردن ، که ممکن است جریان خون به مغز را محدود کرده و باعث سکته مغزی شود.
- تنگ شدن یا انسداد عروق دست ها (بازوها) یا پاها
- تشخیص ناهنجاری شریانی وریدی درون مغز یا جاهای دیگر.
- تشخیص بیماری پلاک که رگ های پا را تنگ کرده است و به آمادگی برای آنژیوپلاستی /قرار دادن استنت یا جراحی کمک می کند.
- تشخیص بیماری در شریان های کلیه یا تجسم جریان خون برای کمک به آماده سازی برای پیوند کلیه یا قرار دادن استنت.
- راهنمای رادیولوژیست ها و جراحان مداخله ای که تعمیر رگ های خونی بیمار را انجام می دهند ، مانند کاشت استنت یا ارزیابی استنت پس از کاشت.
- تشخیص آسیب به یک یا چند شریان در گردن ، قفسه سینه ، شکم ، لگن یا اندام پس از ضربه.
- ارزیابی عروق تغذیه کننده تومور قبل از عمل جراحی یا سایر روشها مانند شیمی آمبولیزاسیون یا پرتودرمانی انتخابی داخلی.
- تشریح یا تقسیم در آئورت در قفسه سینه یا شکم یا شاخه های اصلی آن را تشخیص دهید.
- میزان و شدت بیماری عروق کرونر و اثرات آن را نشان دهید و برای مداخله ای مانند بای پس عروق کرونر و استنت گذاری برنامه ریزی کنید.
- برای تشخیص آمبولی ریه (لخته شدن خون ، مانند لخته شدن خون از وریدهای پا) یا AVM های ریوی ، عروق ریوی در ریه ها را بررسی کنید.
- ناهنجاری های مادرزادی در رگ های خونی ، به ویژه عروق در کودکان (به عنوان مثال ، ناهنجاری در قلب یا سایر عروق خونی به دلیل بیماری مادرزادی قلب) را بررسی کنید.
- ارزیابی تنگی و انسداد عروق
- افراد مبتلا به بیماری شریانی ، به ویژه بیمارانی که سابقه خانوادگی آن را دارند ، غربالگری کنند.
- آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی یا MRA همچنین به عنوان جایگزینی برای آنژیوگرافی CT استفاده می شود در صورتی که از مواد حاجب یددار استفاده نشود.
- تنگی شریان کلیوی ، تنگ شدن رگ های خونی در کلیه ها که می تواند منجر به فشار خون بالا و حتی نارسایی کلیه شود.
آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی یا MRA چه خطراتی دارد؟
- اگر برای مشاهده رگ های خونی در طول اسکن به ماده حاجب نیاز باشد، ممکن است به دلیل تزریق سرنگ کمی ناراحتی را تجربه کنید.
- همچنین ممکن است هنگام قرارگیری در داخل دستگاه MRI ، که یک فضای کوچک و باریک است ، کمی احساس اضطراب کنید. اگر فکر می کنید ممکن است دچار کلاستروفوبیک (ترس از قرارگیری در فضاهای بسته) باشید ، حتماً این موضوع را از قبل به پزشک خود اطلاع دهید. ممکن است به شما یک آرامبخش ملایم داده شود تا قرار گرفتن در دستگاه MRI قابل تحمل تر شود.
- برخی از خطرات احتمالی آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی عبارتند از: ممکن است از داشتن اجسام فلزی در جیب یا لباس یا ایمپلنت های فلزی (مانند دستگاه ضربان ساز یا قطعه گلوله) در بدن خود آسیب بدنی ببینید.
- قبل از انجام اسکن، از شما یک سری سوالات در مورد موارد فلزی موجود در بدن شما پرسید می شود.
- اگر نارسایی کلیوی دارید، پس از دریافت رنگ کنتراست MRI که برای نمایان تر شدن رگ های خونی استفاده می شود ، در معرض خطر واکنش شدید قرار دارید. این واکنش می تواند بر بافت های سراسر بدن از جمله پوست ، مفاصل ، کبد و ریه ها تأثیر بگذارد. اگر سابقه بیماری کلیوی دارید ، حتما پزشک خود را مطلع نمایید.
نحوه آماده سازی برای MRA
- خوردن/نوشیدن: شما می توانید مانند همیشه غذا بخورید ، بنوشید و دارو مصرف کنید.
- پوشاک: شما باید راحت و عاری از هرگونه اجسام فلزی بپوشید. در غیر اینصورت در مرکز تصویربرداری حتما به شما لباس مناسب بیمارستانی داده خواهد شد.
- دستورالعمل های خوردن و آشامیدن قبل از امتحان MRI در امکانات مختلف متفاوت است. مگر اینکه پزشک شما چیز دیگری بگوید ، روال عادی روزانه خود را دنبال کنید و طبق معمول دارو مصرف کنید.
- MRA ممکن است نیاز به تزریق کنتراست به ورید بازوی شما داشته باشد. رادیولوژیست یا تکنسین ممکن است بپرسد که آیا به آسم یا حساسیت به برخی داروها ، غذاها یا محیط مبتلا هستید. پزشکان ممکن است از مواد حاجب مبتنی بر گادولینیوم برای آزمایش MRI استفاده کنند. این ماده فاقد ید است و احتمال بروز واکنش آلرژیک در مقایسه با سی تی و اشعه ایکس با کنتراست بر اساس ید کمتر است.
- ماده حاجب یا CONTRAST چیست؟
- اسکن شما ممکن است شامل تزریق ماده حاجب باشد. عامل کنتراست مایع خاصی است که از طریق خط وریدی تزریق می شود ، یک لوله کوچک که در رگ قرار می گیرد. برخی از افراد ممکن است احساس ناراحتی ، سوزن سوزن شدن یا گرمی در لب ها ، طعم فلزی در دهان ، سوزن سوزن شدن در بازو ، حالت تهوع یا سردرد داشته باشند. این علائم به سرعت از بین می روند پس اصلا نگران نباشید.
- آلرژی: در صورت بروز واکنش آلرژیک به کنتراست که نیاز به درمان دارویی دارد ، با پزشک خود تماس بگیرید.
- اضطراب: اگر به دلیل کلاستروفوبیا به داروی ضد اضطراب نیاز داشتید ، برای تجویزداروی آرام بخش به اپراتور یا پزشک مقیم مرکز اطلاع دهید. لطفاً توجه داشته باشید ، برای انجام اسکن حتما به شخصی نیاز دارید که شما را به خانه برساند.
- در مورد مشکلات جدی سلامتی و جراحی هایی که انجام داده اید ، به متخصص رادیولوژی و تکنسین اطلاع دهید. برخی از بیماران مبتلا به بیماری شدید کلیه یا کبد ممکن است نتوانند مواد کنتراست را در طول آزمایش آنژیوگرافی رزونانس مغناطیسی یا MRA دریافت کنند.
- در صورت بارداری زنان همیشه باید به پزشک و تکنسین خود اطلاع دهند. اگر بیمار در زمان معاینه به نوزاد شیر میدهد ، از پزشک او بپرسید که چگونه عمل کند. بهتر است شیر مادر قبل از انجام اسکن گرفته شود و در محل مناسب به نوزاد خورانده شود، در این صورت بهتر است مادر تا 24 ساعت از شیردهی به نوزاد خودداری کند. با این حال ، جدیدترین مطالعات راهنمای کالج رادیولوژی آمریکا (ACR) در مورد کنتراست نشان می دهد که میزان کنتراست جذب شده توسط نوزاد در دوران شیردهی بسیار کم است. اگر کلاستروفوبیا (ترس از فضاهای بسته) یا اضطراب دارید ، از پزشک خود بخواهید قبل از تاریخ معاینه ، یک داروی آرامبخش ملایم تجویز کند.
- نوزادان و کودکان خردسال غالباً نیاز به آرام بخش یا بیهوشی دارند تا ام آر آی را بدون حرکت کامل کنند. این بستگی به سن کودک ، رشد فکری و نوع اسکن دارد. آرام بخش را می توان در بسیاری از امکانات ارائه داد. یک متخصص آرام بخش یا بیهوشی کودکان باید در طول امتحان برای ایمنی کودک شما در دسترس باشد. به شما گفته می شود که چگونه کودک خود را آماده کنید.
- در برخی از مراکز ممکن است پرسنلی وجود داشته باشد که با کودکان کار می کنند تا از نیاز به آرام بخش یا بیهوشی جلوگیری کنند. آنها ممکن است با نشان دادن یک مدل اسکنر MRI و پخش صداهایی که ممکن است در طول امتحان بشنوند ، کودکان را آماده کنند. از برخی امکانات همچون عینک یا هدست نیز برای انجام اسکن ام آر آی جهت از بین بردن ترس از انجام اسکن میتوان استفاده کرد تا بیمار بتواند در طول اسکن فیلم تماشا کند. این امر به بیمار که میتواند کودک یا بزرگسال باشد کمک می کند تا در طول اسکن ثابت بماند که در نهایت تصاویری با کیفیت خوب ایجاد شود.
- همه جواهرات و سایر لوازم جانبی را در خانه بگذارید یا قبل از اسکن MRI آنها را بردارید. ورود اقلام فلزی و الکترونیکی به اتاق اسکن ام آر آی ممنوع است. آنها می توانند با میدان مغناطیسی واحد MRI تداخل داشته باشند ، که باعث سوختگی شوند یا به پرتابه های مضر تبدیل شوند. این موارد عبارتند از:
- جواهرات ، ساعت ، کارت اعتباری و سمعک که همه آنها آسیب می بینند سنجاق ، گیره مو ، زیپ های فلزی و اقلام فلزی مشابه ، که می تواند تصاویر MRI را مخدوش کند
- دندان متحرک
- قلم ، چاقوی جیبی و عینک، تلفن های همراه ، ساعت های الکترونیکی و دستگاه های ردیابی.
- در بیشتر موارد ، معاینه MRI برای بیماران دارای ایمپلنت فلز ، به جز چند نوع ، ایمن است. افرادی که ایمپلنت های زیر را دارند ممکن است اسکن نشوند و نباید بدون بررسی اولیه از نظر ایمنی وارد منطقه اسکن MRI شوند:
- برخی از انواع کاشت حلزون (گوش)
- برخی از انواع کلیپ ها که برای آنوریسم مغز استفاده می شود
- برخی از انواع سیم پیچ های فلزی که در رگ های خونی قرار گرفته اند
- برخی از دفیبریلاتورهای قلبی قدیمی و ضربان سازها یا پیس میکرها
- محرک های عصب واگ
- اگر دستگاه های پزشکی یا الکترونیکی در بدن خود دارید به تکنسین اطلاع دهید. این دستگاه ها ممکن است در اسکن تداخل ایجاد کرده یا خطری ایجاد کنند. بهمراه بسیاری از دستگاه های کاشته شده جزوه ای وجود دارد که خطرات MRI را برای آن دستگاه توضیح می دهد. اگر آن جزوه یا کاتالوگ دستگاه کاشته شده را دارید ، قبل از امتحان آن را به اطلاع برنامه ریز برسانید. MRI نمی تواند بدون تأیید و مستندسازی نوع ایمپلنت و سازگاری با MRI انجام شود. همچنین در صورت داشتن سوال از رادیولوژیست یا تکنسین ، باید هر جزوه ای را به همراه خود در روز انجام اسکن بیاورید.
- اجسام فلزی مورد استفاده در جراحی ارتوپدی عموماً در طول MRI خطری ندارند. با این حال ، یک مفصل مصنوعی که اخیراً قرار داده شده ممکن است نیاز به استفاده از یک آزمایش تصویربرداری متفاوت داشته باشد.
- در مورد هر گونه ترکش ، گلوله یا فلز دیگر که ممکن است در بدن شما وجود داشته باشد ، به تکنسین یا رادیولوژیست اطلاع دهید. اجسام خارجی در نزدیکی چشم ها و به ویژه در چشم ها بسیار مهم هستند زیرا ممکن است در حین حرکت یا گرم شدن در طول چشم ها انجام شوند.