سی تی اسکن ریه
انتشار: 1400/08/08
سی تی اسکن ریه چیست و چگونه انجام میشود؟
سی تی ریه یا توموگرافی کامپیوتری (CT) قفسه سینه یک روش غیرتهاجمی و بدون درد است که از اشعه ایکس با دوز پایین برای غربالگری ریه ها ، بررسی ناهنجاری های ریه ، کمک به تشخیص علت سرفه های غیر قابل توضیح، تنگی نفس، درد قفسه سینه، تب و سایر علائم قفسه سینه و همچنین بررسی سرطان ریه استفاده میشود. مدت زمان اسکن سی تی ریه 30 ثانیه بیشتر طول نخواهد کشید. همچنین با استفاده از سی تی اسکن ریه میتوان به آمبولی ریه و همچنین تشخیص میزان درگیری ریه در بیماریهای عفونی مانند کرونا نیز پی برد. رادیولوژیستها با استفاده ازاسکن ریه میتوانند ندولهای کوچکتر یا سرطان را نسبت به بافتهای سالم قفسه سینه تشخیص دهند. تومور یا ندول، توده ای از سلول ها است که روی ریه ها رشد می کنند. تومورها می توانند خوش خیم (غیر سرطانی) یا بدخیم (سرطانی) باشد. با شناسایی تومورهای بدخیم در مراحل اولیه با غربالگری سی تی ریه، سلول های سرطانی را می توان در زمانی که سرطان هنوز نرخ بقای امیدوارکننده ای دارد و در ریه ها موضعی است، درمان کرد. سی تی اسکن سریع، بدون درد، غیرتهاجمی و دقیق است. از آنجایی که می تواند گره های بسیار کوچکی را در ریه تشخیص دهد، سی تی سینه به ویژه برای تشخیص سرطان ریه در ابتدایی ترین و قابل درمان ترین مرحله آن موثر است. اگر احتمال بارداری وجود دارد به پزشک خود بگویید و در مورد بیماری های اخیر، شرایط پزشکی، داروهایی که مصرف می کنید و آلرژی ها صحبت کنید. ممکن است به شما دستور داده شود که از چند ساعت قبل چیزی نخورید یا ننوشید. اگر آلرژی شناخته شده ای به مواد حاجب دارید، پزشک ممکن است داروهایی برای کاهش خطر واکنش آلرژیک تجویز کند. این داروها باید 12 تا 13 ساعت قبل از معاینه مصرف شوند. جواهرات را در خانه بگذارید و لباس های گشاد و راحت بپوشید. ممکن است لازم باشد برای امتحان لباس خود را بپوشید.ظاهر تجهیزات چگونه است؟
سی تی اسکنر معمولاً یک دستگاه بزرگ به شکل دونات با یک تونل کوتاه در مرکز است. شما روی یک میز باریک دراز می کشید که به داخل و خارج از این تونل کوتاه می رود. در حال چرخش در اطراف شما، لوله اشعه ایکس و آشکارسازهای الکترونیکی اشعه ایکس در مقابل یکدیگر در حلقه ای به نام دروازه ای قرار دارند. ایستگاه کاری رایانه ای که اطلاعات تصویربرداری را پردازش می کند در یک اتاق کنترل جداگانه قرار دارد. اینجاست که تکنسین اسکنر را اجرا می کند و معاینه شما را در تماس مستقیم بصری نظارت می کند. تکنسین قادر خواهد بود با استفاده از یک بلندگو و میکروفون با شما بشنود و با شما صحبت کند..کاربرد سیتی اسکن قفسه سینه چیست؟
- از کاربردهای رایج اسکن ریه با دستگاه سی تی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بررسی ناهنجاری های موجود در قفسه سینه
- کمک به تشخیص علل یا علائم بیماری قفسه سینه، مانند سرفه، تنگی نفس، درد قفسه سینه، یا تب.
- تشخیص و ارزیابی میزان تومورهایی که در قفسه سینه ایجاد می شوند، یا تومورهایی که از سایر قسمت های بدن در آنجا گسترش یافته اند.
- ارزیابی پاسخ درمان به تومورها
- کمک به برنامه ریزی پرتودرمانی ارزیابی آسیب به قفسه سینه، از جمله قلب، عروق خونی، ریه ها، دنده ها و ستون فقرات
- یافتن تومورهای خوش خیم و بدخیم ریوی
- یافتن پنومونی ریه
- بررسی بیماری سل
- برونشکتازی، فیبروز کیستیک
- التهاب یا سایر بیماری های پلورا (پوشش ریه ها)
- بیماری بینابینی و مزمن ریوی
- ناهنجاری های مادرزادی
نحوه انجام اسکن ریه با دستگاه سی تی اسکن:
پزشکان می توانند از تکنیک های مختلفی برای کاهش میزان تابش مورد نیاز برای انجام سی تی اسکن قفسه سینه استفاده کنند. این تکنیک ها شامل تنظیم دوز پرتو بر اساس اندازه بیمار و فناوری نرم افزار جدید است. سی تی اسکن قفسه سینه با دوز پایین تصاویری با کیفیت کافی برای تشخیص بسیاری از بیماری ها و ناهنجاری های ریوی با استفاده از تابش بسیار کمتری نسبت به سی تی اسکن قفسه سینه معمولی تولید می کند. در برخی موارد، پزشکان ممکن است دوز را تا 65 درصد یا بیشتر کاهش دهند. پزشکان به طور معمول از CT قفسه سینه با دوز پایین برای ارزیابی ناهنجاری های اکتسابی و مادرزادی ریه استفاده می کنند. اینها شامل ذات الریه، بیماری بینابینی ریه و تومورها هستند. تحقیقات مداومی برای کاهش دوز تشعشع حتی بیشتر وجود دارد. رادیولوژیست شما بسته به مشکل پزشکی شما و اطلاعاتی که سی تی اسکن باید به دست آورد، تنظیمات مناسب برای اسکن شما را تعیین می کند. اگر قرار است فرزند شما سی تی اسکن انجام دهد، پزشک از تنظیمات اطفال با دوز پایین استفاده می کند.فرمت تصاویر سی تی اسکن ریه چگونه است؟
سی تی ریه تصاویری دوبعدی از ریه تولید می کند که می توان این تصاویر را به صورت دوبعدی مشاهده نمود حتی می توان با قرار دادن آنها در کنار هم تصاویر سه بعدی تولید کرد. فرمت این تصاویر سه بعدی به صورت دایکام بوده که میتوان آنها را با نرم افزارهای خاصی که روی کیس های پروسس یا به اصطلاح ورک استیشن مشاهده نمود. تصاویر دایکام ( DICOM ) خروجی از دستگاه را همچنین با نرم افزار دایکام ویوور ( DICOM Viewer ) نیز مشاهده نمود.
تصاویر سی تی اسکن را میتوان روی فیلم رادیوگرافی نیز پرینت گرفته و به بیمار جهت ارائه به پزشک خود تحویل داد، این روش امروزه به دلیل کاهش هزینه ها و مشکلات زیست محیطی جایگاه خود را به سی دی یا دی وی دی و در برخی موارد فلش مموری داده است.
شرایط آمادگی برای انجام سی تی اسکن
جهت آمادگی انجام اسکن ریه با دستگاه سی تی بیمار بایستی شرایط زیر را قبل و در حین اسکن رعایت کند:
- برای انجام اسکن بیمار بایستی لباس راحت و گشاد بپوشد. ممکن است در بعضی از مراکز لباسی مخصوص بنام شان، جهت انجام اسکن به بیمار بدهند.
- اشیاء فلزی، از جمله جواهرات، عینک، دندان مصنوعی و سنجاق سر ممکن است بر تصاویر سی تی اثر بگذارند. آنها را در خانه بگذارید یا قبل از انجام اسکن آنها را بردارید.
- در برخی از اسکنهای سی تی از شما می خواهند که سمعک و دندان مصنوعی را در صورت داشتن بردارید. خانمها باید سوتینهای حاوی سیم فلزی را جدا کنند.
- در صورت استفاده از مواد حاجب ممکن است پزشک به شما دستور دهد که چند ساعت قبل از معاینه چیزی نخورید یا ننوشید.
- در صورت مصرف هرگونه دارویی که مصرف می کنید و اگر آلرژی دارید به پزشک خود اطلاع دهید. اگر آلرژی شناخته شده ای به مواد حاجب دارید، پزشک ممکن است داروهایی (معمولاً یک استروئید) برای کاهش خطر واکنش آلرژیک تجویز کند.
- همچنین به پزشک خود در مورد هر گونه بیماری اخیر یا سایر شرایط پزشکی و اینکه آیا سابقه بیماری قلبی، آسم، دیابت، بیماری کلیوی یا مشکلات تیروئیدی دارید، اطلاع دهید. هر یک از این شرایط ممکن است خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.
- در صورت وجود هرگونه احتمال باردار بودن، زنان باید همیشه به پزشک و تکنسین سی تی اطلاع دهند.
- تصاویر سیتی اندام های داخلی، استخوان ها، بافت نرم و رگ های خونی جزئیات بیشتری را نسبت به اشعه ایکس سنتی ارائه می دهند. این امر به ویژه در مورد بافت های نرم و رگ های خونی صادق است.
چه کسی عکسها را تفسیر میکند؟
یک رادیولوژیست متخصص در نظارت و تفسیر آزمایشهای رادیولوژی تصاویر را آنالیز کرده و گزارش آن را برای پزشکی که شما را برای انجام سی تی ریه معرفی کرده است ارسال میکند تا وی نتایج را با شما در میان بگذارد. ممکن است انجام آزمایشهای تصویری تکمیلی نیاز باشد که پزشک برای شما علت انجام این آزمایشهای تصویری را توضیح میدهد.آیا در هنگام انجام سی تی اسکن و پس از آن بیمار احساس درد دارد؟
معاینات سی تی به طور کلی بدون درد، سریع و آسان است. CT مولتی دتکتور مدت زمانی را که بیمار برای بی حرکت دراز کشیدن نیاز دارد کاهش می دهد. اسکن بهخودیخود باعث ایجاد درد نمیشود ولی ممکن است این موضوع که شما باید چند دقیقه در یک وضعیت خاص قرار گیرید کمی ناراحتکننده باشد. اگرچه اسکن بدون درد است، اما ممکن است به دلیل بی حرکت ماندن برای چند دقیقه یا قرار دادن آنژیوکت احساس ناراحتی کنید. اگر شما در این زمان احساس ناراحتی میکنید یا از بیماری ترس از فضاهای تنگ رنج میبرید و یا درد مزمنی دارید ممکن است انجام سی تی اسکن برای شما استرسزا باشد. تکنسین یا پرستار تحت نظارت پزشک ممکن است داروهایی به شما بدهد که بتوانید فرایند سی تی اسکن را راحتتر تحمل کنید. وقتی که شما وارد اتاق سیتی اسکن میشوید، خطوط نورانی خاصی روی بدن شما تابانده میشود که به شما کمک میکند که در موقعیت صحیح قرار بگیرید. با دستگاههای مدرن سی تی اسکن در هنگامی که دستگاه در فرایند سی تی اسکن دور شما میچرخد شما فقط صدای بوق ضعیف، تقتق و صداهای قیژقیژ یا وزوز را از درون دستگاه سی تی اسکن میشنوید که معمولاً نمیتوانید علت آن را ببینید. در هنگام انجام فرایند سی تی اسکن شما در اتاق تنها هستید مگر این که شرایط خاصی وجود داشته باشد. ممکن است به والدین اجازه داده شود که همراه کودکان بیمار خود وارد اتاق شوند اما باید برای به حداقل رسیدن تابش اشعه به بدنشان باید از پیشبندهای سربی استفاده کنند. پس از پایان سی تی اسکن، برای تزریق ماده حاجب از خط وریدی استفاده میشود که توسط تکنسین برداشته میشود و سوراخ کوچکی که به وسیله سوزن ایجاد شده است با یک پانسمان کوچک بسته میشود. شما میتوانید بلافاصله پس از انجام این فرایند به فعالیتهای روزمره خود مشغول شوید.انجام سی تی اسکن با تزریق :
اگر در معاینه از مواد حاجب یددار استفاده شود، پزشک شما را از نظر بیماری مزمن یا حاد کلیوی غربالگری می کند. پزشک ممکن است ماده حاجب را به صورت داخل وریدی (از طریق ورید) تجویز کند، بنابراین وقتی پرستار سوزن را وارد رگ شما میکند، در این حالت ممکن است احساس ناخوشاندی برای شما رخ دهد. با تزریق ماده حاجب ممکن است احساس گرما یا برافروختگی داشته باشید. همچنین ممکن است طعم فلزی در دهان خود داشته باشید. که این موضوع موقتی است. ممکن است احساس نیاز به ادرار کنید. با این حال، اینها تنها عوارض جانبی تزریق کنتراست هستند و به سرعت فروکش می کنند. در طول سی تی اسکن در اتاق اسکن تنها خواهید بود، مگر اینکه شرایط خاصی وجود داشته باشد. به عنوان مثال، گاهی اوقات والدینی که روپوش سربی می پوشند ممکن است با فرزندشان در اتاق بمانند. با این حال، تکنسین همیشه می تواند از طریق یک سیستم داخلی با بیمار در ارتباط باشد و بیمار را ببیند، صدای بیمار را بشنود و با او صحبت کند. پس از اتمام اسکن CT، تکنسین آنژیوکت داخل وریدی بیمار را در صورت صلاحدید خود و اتمام کامل کلیه مراحل برمی دارد. که در اینصورت سوراخ کوچک در محل آنژیوکت ایجاد شده که تکنسین با استفاده از یک پانسمان کوچک آنرا می پوشاند. پس از انجام کلیه مراحل بیمار می تواند بلافاصله به فعالیت های عادی خود بازگردد.مزایا و معایب اسکن با دستگاه سی تی:
فواید استفاده از سی تی اسکن:
• انجام اسکن سی تی ریه سریع است که این موضوع برای بیمارانی که در حبس نفس خود مشکل دارند مهم است. • دستگاه CT به طور گسترده در دسترس است. • سی تی اسکن بدون درد، غیرتهاجمی و دقیق است. • مزیت عمده CT توانایی آن در تصویربرداری همزمان از استخوان، بافت نرم و عروق خونی است. • سی تی اسکن برخلاف اشعه ایکس معمولی، تصاویر بسیار دقیقی از بسیاری از انواع بافت ها و همچنین ریه ها، استخوان ها و رگ های خونی ارائه می دهد. • معاینات سی تی سریع و ساده هستند. در موارد اضطراری، آنها میتوانند آسیبهای داخلی و خونریزی را به سرعت آشکار کنند تا به نجات جان انسانها کمک کنند. • سی تی اسکن نشان داده است که یک ابزار تصویربرداری مقرون به صرفه برای طیف وسیعی از مشکلات بالینی است. • سی تی اسکن نسبت به MRI حساسیت کمتری به حرکت بیمار دارد. • برخلاف MRI، هر نوع وسیله پزشکی کاشته شده شما را از انجام سی تی اسکن باز نمی دارد. • تصویربرداری CT یک تصویربرداری آنلاین و بلادرنگ را فراهم می کند و آن را به ابزار خوبی برای هدایت بیوپسی سوزنی و آسپیراسیون سوزنی تبدیل می کند. این امر به ویژه در مورد روش هایی که شامل ریه ها، شکم، لگن و استخوان ها می شود صادق است. • تشخیص از طریق سی تی اسکن ممکن است نیاز به جراحی اکتشافی و بیوپسی جراحی را برطرف کند. • بر خلاف تصویربرداری پزشکی هسته ای، پس از معاینه CT هیچ پرتویی در بدن بیمار باقی نمی ماند. • اشعه ایکس مورد استفاده برای سی تی اسکن عوارض جانبی فوری ندارد. • سی تی اسکن با دوز پایین قفسه سینه یا سی تی اسکن ریه دارای دوز کمتری از اشعه نسبت به سی تی معمولی قفسه سینه یا همان رادیولوژی قفسه سینه دارد.خطرات یا معایب استفاده از سی تی اسکن:
• همیشه احتمال کمی سرطان در اثر قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه وجود دارد. با این حال، مزیت تشخیص دقیق بسیار بیشتر از خطر سی تی اسکن است. • دوز تابش در سی تی اسکن ریه برای اندامهای مختلف در معرض پرتو متفاوت است. • زنان همیشه باید در صورت وجود احتمال بارداری به پزشک و تکنسین اشعه ایکس یا سی تی اطلاع دهند. • پزشکان به طور کلی سی تی اسکن را برای زنان باردار توصیه نمی کنند، مگر اینکه از نظر پزشکی ضروری باشد، زیرا خطر بالقوه برای جنین متولد نشده زیاد است. • خطر واکنش آلرژیک جدی به مواد حاجب حاوی ید بسیار نادر است. بخش های رادیولوژی برای مقابله با چنین واکنش هایی مجهز هستند. • در برخی بیماران با کاهش عملکرد کلیه، ماده حاجب CT ممکن است عملکرد کلیه را بدتر کند. • از آنجایی که کودکان به تشعشع حساسیت بیشتری دارند، تنها در صورتی که برای تشخیص ضروری باشد، باید آزمایش سی تی انجام دهند. آنها نباید معاینات CT مکرر را انجام دهند مگر در موارد ضروری. سی تی اسکن در کودکان همیشه باید با روش کم دوز انجام شود.⦁ دریافت نوبت سی تی اسکن ریه:
وبسایت تخصصی اسکن طب برای راحتی بیماران جهت اخذ نوبت اسکنهای پزشکی و تصویربرداری پزشکی پنلی راه اندازی نموده است تا بیماران به راحتی تاریخ اسکن و مرکز تصویربرداری پزشکی خود را انتخاب نماید. که از طریق لینک زیر میتوانید نوبت سی تی اسکن ریه، نوع اسکن ، شهر مورد نظر جهت اسکن و تاریخ و ساعت اسکن خود را انتخاب نمایید.