تمام نکات سی تی اسکن ریه
انتشار: 1401/03/25
تمام نکات سی تی اسکن ریه
سی تی اسکن ریه چیست؟
توموگرافی کامپیوتری که معمولا با نام سی تی اسکن یا CT اسکن شناخته می شود، یک ابزار تصویربرداری تشخیصی غیرتهاجمی است. سی تی اسکن از اشعه ایکس، همراه با فناوری بازسازی تصویر کامپیوتری، برای تولید تصاویر مقطعی (برشهایی) از بافت نرم، اندامها، استخوان و رگهای خونی در هر ناحیه از بدن استفاده میکند. اما سی تی اسکن ریه یک روش غربالگری بیماری های ریوی و به طور خاص سرطان ریه با استفاده از دستگاه سی تی اسکن است که با ارائه اطلاعات دقیق تر نسبت به رادیولوژی معمولی، تصویربرداری پزشکی را متحول کرده است. سی تی اسکن ریه اطلاعات دقیق تری نسبت به اشعه ایکس معمولی ارائه می دهد که تشخیص و مدیریت درمان سرطان ریه را زودتر و موثرتر می سازد. روش های تصویربرداری برای بررسی ریه ها شامل رادیولوژی قفسه سینه، سی تی اسکن قفسه سینه با دوز کم (low dose) و سی تی اسکن ریه با دوز استاندارد تابش است. CT با دوز پایین برای غربالگری سرطان مناسب است، زیرا نشان داده شده است که حساسیت بیشتری نسبت به رادیولوژی در تشخیص سرطان دارد. فناوری CT اسکن برای شناسایی گرههای ریوی، مجموعهای از بافت غیرطبیعی در ریهها که ممکن است علایم اولیه سرطان ریه باشند، استفاده میشود. این گرهها یا ندول ها اغلب قبل از بروز علائم فیزیکی سرطان ریه توسط سیتیاسکن قابل تشخیص هستند. بسیاری از افراد دارای گره های ریوی هستند، اما همه آنها سرطانی نیستند. در واقع، بیشتر ندول ها توسط بافت زخمی ناشی از عفونت قبلی ریه ایجاد می شوند و سرطانی نیستند. غربالگری توموگرافی کامپیوتری (CT) اغلب گره های کوچکی را که بعدا مشخص می شود غیرسرطانی هستند، شناسایی می کند. اگر ندولهای خوشخیم دارید، از شما خواسته میشود که برای یک یا دو سال سالیانه برای سیتیسی اسکن مراجعه کنید تا مطمئن شوید که این گره ها و ندول ها رشد نمیکنند. اگر ندول مربوط به سرطان باشد، آزمایش های تشخیصی بیشتر توصیه می شود.روشهای سی تی اسکن ریه
پزشکان می توانند از تکنیک های مختلفی برای کاهش میزان تابش مورد نیاز برای انجام سی تی اسکن ریه استفاده کنند. این تکنیک ها شامل تنظیم دوز پرتو بر اساس اندازه بیمار و فناوری های حاصل از نرم افزار جدید است. سی تی اسکن ریه با دوز پایین تصاویری با کیفیت کافی برای تشخیص بسیاری از بیماری ها و ناهنجاری های ریوی با استفاده از تابش بسیار کمتری نسبت به سی تی اسکن قفسه سینه معمولی تولید می کند. در برخی موارد، پزشکان ممکن است دوز را تا 65 درصد یا بیشتر کاهش دهند. پزشکان به طور معمول از سی تی اسکن ریه با دوز کم برای ارزیابی ناهنجاری های اکتسابی و مادرزادی ریه استفاده می کنند. اینها بیماری ها عمدتا شامل ذات الریه، بیماری بینابینی ریه و تومورها هستند. پزشک رادیولوژیست شما بسته به مشکل پزشکی شما و اطلاعاتی که از سی تی اسکن باید به دست آورد، تنظیمات مناسب برای اسکن شما را تعیین می کند. اگر قرار است فرزند شما سی تی اسکن انجام دهد، پزشک از تنظیمات اطفال با دوز پایین استفاده می کند تا خطر آسیب احتمالی ناشی از اشعه ایکس را کاهش دهد. به طور کلی دو روش عمده برای انجام سی تی اسکن ریه وجود دارد که عبارتند از:- سی تی اسکن ریه بدون تزریق
- سی تی اسکن ریه با تزریق
نحوه انجام سی تی اسکن ریه:
چگونه برای سی تی اسکن ریه آماده شویم
برای انجام سی تی اسکن ریه حتما لباس راحت و گشاد بپوشید. ممکن است لازم باشد برای این روش لباس خاصی را به تن کنید. اشیاء فلزی، از جمله جواهرات، عینک، دندان مصنوعی و سنجاق سر ممکن است بر روی تصاویر سی تی اثر بگذارند. پس این اشیا را با خود به مرکز تصویربرداری نیاورید. در صورت استفاده از مواد حاجب، پزشک ممکن است به شما دستور دهد تا چند ساعت قبل از سی تی اسکن با تزریق چیزی نخورید یا ننوشید. در مورد تمام داروهایی که مصرف می کنید و اگر آلرژی دارید به پزشک خود حتما اطلاع دهید. اگر آلرژی شناخته شده ای به مواد حاجب دارید، پزشک ممکن است داروهایی (معمولاً یک استروئید) برای کاهش خطر واکنش آلرژیک تجویز کند. همچنین در مورد هر گونه بیماری که به تازگی با آن مواجه شده اید یا سایر شرایط پزشکی و اینکه آیا سابقه بیماری قلبی، آسم، دیابت، بیماری کلیوی یا مشکلات تیروئیدی دارید، به پزشک خود اطلاع دهید. هر یک از این شرایط ممکن است خطر عوارض جانبی را افزایش دهد. رادیولوژیست همچنین باید بداند که آیا مبتلا به آسم، مولتیپل میلوما یا هر گونه اختلال در قلب، کلیه یا غده تیروئید هستید یا دیابت دارید - به خصوص اگر متفورمین مصرف می کنید. در صورت وجود احتمال بارداری، خانم ها باید همیشه به پزشک و تکنسین مرکز سی تی اسکن اطلاع دهند.سی تی اسکن ریه چگونه خواهد بود؟
در ابتدا تکنسین مرکز، کار تصویربرداری سی تی اسکن ریه را با قرار دادن شما روی تخت دستگاه سی تی اسکن، معمولاً به صورت صاف و به پشت خوابیده، آغاز می کند. ممکن است تکنسین ها از تسمه و بالش برای کمک به شما در حفظ وضعیت صحیح و ثابت ماندن در طول اسکن استفاده کنند. بسیاری از دستگاه های سی تی اسکن به اندازه کافی سریع هستند تا کودکان را بدون آرامبخش اسکن کنند. در موارد خاص، کودکانی که نمی توانند ثابت بمانند ممکن است نیاز به آرام بخش داشته باشند. حرکت بیمار در حین اسکن ممکن است باعث تار شدن تصاویر شود و کیفیت تصویر را کاهش دهد. بسته به نوع اسکن، ممکن است از مواد کنتراست استفاده شود. در این صورت، یا بصورت قرص و یا از طریق تزریق،ماده حاجب به بدن وارد می شود. سپس، تخت دستگاه شروع به حرکت به داخل دستگاه سی تی اسکن میکند تا موقعیت شروع صحیح اسکن ها را مشخص کند. سپس، تخت به آرامی در دستگاه برای انجام سی تی اسکن حرکت می کند. باز هم بسته به نوع پروتکل سی تی اسکن، دستگاه ممکن است چندین بار شما را به داخل و خارج حرکت دهد. ممکن است تکنسین از شما بخواهد که در حین اسکن نفس خود را حبس کنید. هر گونه حرکتی، از جمله تنفس و حرکات بدن، می تواند منجر به ایجاد اعوجاج (آرتیفکت) روی تصاویر شود. این افت کیفیت تصویر می تواند شبیه تار بودنی باشد که در عکس های معمولی گرفته شده از یک جسم متحرک در موبایلتان دیده اید. وقتی سی تی اسکن ریه کامل شد، تکنسین از شما میخواهد منتظر بمانید تا تأیید کند که آیا تصاویر از کیفیت کافی برای گزارش توسط رادیولوژیست برخوردار هستند و یا خیر.
چرا سی تی اسکن ریه انجام می شود؟
پزشکان معمولا از سی تی اسکن ریه برای موارد زیر استفاده می کنند:
• بررسی ناهنجاری های موجود در عکس قفسه سینه
• کمک به تشخیص علائم بیماری ریه، مانند سرفه، تنگی نفس، درد قفسه سینه، یا تب.
• تشخیص و ارزیابی وسعت تومورهایی که در ریه ایجاد میشوند یا تومورهایی که از سایر قسمتهای بدن در آنجا پخش شدهاند.
• برای ارزیابی روند پاسخ به درمان در پرتودرمانی ریه
• برنامه ریزی پرتودرمانی
• بررسی آسیب به قفسه سینه، از جمله قلب، عروق خونی، ریه ها، دنده ها و ستون فقرات
• CT قفسه سینه می تواند اختلالات ریوی مختلفی را نشان دهد، مانند:
• تومورهای خوش خیم و بدخیم
• پنومونی
• بیماری سل
• برونشکتازی، فیبروز کیستیک
• التهاب یا سایر بیماری های پلورا (پوشش ریه ها)
• بیماری بینابینی و مزمن ریه
• ناهنجاری های مادرزادی
نتایج غیرعادی اسکن ریه به چه معناست؟
خطرات سی تی اسکن ریه
به طور کلی خطرات سی تی اسکن که شامل خطراتسی تی اسکن ریه هم می شود عبارتند از:
o قرار گرفتن در معرض اشعه
o واکنش آلرژیک به رنگ کنتراست
o آسیب کلیه ناشی از رنگ کنتراست
سی تی اسکن از اشعه بیشتری نسبت به رادیولوژی معمولی استفاده می کند. انجام تعداد زیاد اسکن رادیولوژی یا سی تی اسکن در طول زمان ممکن است خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد. با این حال، خطر انجام یک سی تی اسکن در طول مدت زمان زیاد (مثلا 6 ماه یا بیشتر) بسیار ناچیز و جزئی است. پس خیلی نگران نباشید.
برخی از افراد به رنگ کنتراست حساسیت دارند. اگر تا به حال به رنگ کنتراست تزریقی واکنش آلرژیک داشته اید، قبل از مصرف یا تزریق ماده حاجب رنگی به پزشک خود حتما اطلاع دهید.
رایج ترین نوع کنتراست که به رگ تزریق می شود حاوی ید است. اگر به فردی که به ید حساسیت دارد این نوع کنتراست داده شود، حالت تهوع یا استفراغ، عطسه، خارش یا کهیر ممکن است رخ دهد. اگر برای شما هم همین حالت وجود دارد حتماً به پزشک و یا مسئولین مرکز سی تی اسکن یا بیمارستان اطلاع دهید تا به شما آنتی هیستامین (مانند بنادریل) یا استروئید به شما تجویز کند.
کلیه ها به دفع ید از بدن کمک زیادی می کنند. افراد مبتلا به بیماری کلیوی یا دیابت ممکن است نیاز به دریافت مایعات اضافی پس از اسکن داشته باشند تا به دفع ید از بدن کمک کند.
در موارد نادر، رنگ کنتراست یا ماده حاجب ممکن است باعث واکنش آلرژیک بسیار شدیدی به نام آنافیلاکسی شود. اگر در طول آزمایش دچار مشکل تنفسی شدید، فوراً به اپراتور دستگاه و مرکز اطلاع دهید. در داخل دستگاه های سی تی اسکن معمولا یک سیستم میکروفون و بلندگو به نام اینترکام تعبیه شده است تا شما بتوانید با اپراتورهای داخل اتاق کنترل ارتباط برقرار نمایید.
ملاحظاتی که بایستی در مورد سی تی اسکن ریه بدانیم
اگر احتمال بارداری وجود دارد به پزشک خود اطلاع دهید. در مورد هر گونه سابقه بیماری خود، شرایط پزشکی، داروهایی که مصرف می کنید و آلرژی های خود حتما با پزشک مرکز صحبت کنید. اگر سی تی اسکن ریه شما به صورت سی تی آنژیو باشد، ممکن است پزشک به شما بگوید که از چند ساعت قبل چیزی نخورید یا ننوشید. اگر آلرژی شناخته شده ای به مواد حاجب دارید، پزشک ممکن است داروهایی را برای کاهش خطر واکنش آلرژیک تجویز کند. جواهرات خود را قبل از رفتن به مرکز سی تی اسکن در خانه بگذارید و لباس های گشاد و راحت بپوشید.سوالات متداول در مورد سی تی اسکن ریه
سی تی اسکن چه چیزی را در ریه می تواند تشخیص دهد؟
سی تی اسکن ریه می تواند به یافتن مشکلاتی مانند عفونت، سرطان ریه، مسدود شدن جریان خون در ریه (آمبولی ریه) و سایر مشکلات ریوی کمک کند. همچنین می توان از آن برای مشاهده اینکه آیا سرطان از ناحیه دیگری از بدن به قفسه سینه و درون ریه گسترش یافته است، استفاده کرد.چرا یک پزشک باید سی تی اسکن ریه را تجویز کند؟
سی تی اسکن از قفسه سینه می تواند به پزشک کمک کند تا اختلالات ریوی مختلف را تشخیص دهد. برخی از این موارد عبارتند از لخته شدن خون، تومورها یا توده های ریه، مایع اضافی در اطراف ریه (افیوژن پلور)، آمفیزم، COPD، ذات الریه، زخم ریه، سل یا آمبولی ریه.سی تی اسکن ریه چقدر طول می کشد؟
سی تی اسکن ریه معمولاً حدود 10 تا 15 دقیقه طول می کشد.آیا سی تی اسکن ریه برای تشخیص کرونا مفید است؟
سی تی اسکن ریه نمی تواند به طور دقیق بین کرونا یا COVID-19 و سایر عفونت های تنفسی مانند آنفولانزای فصلی تمایز قائل شود. برخلاف تست های PCR که به تشخیصهای دقیق کرونا منجر میشود، یافتههای تصویربرداری سی تی اسکن ریه برای تأیید کرونا به اندازه کافی خاص و دقیق نیستند.
این تصاویر فقط می توانند به وجود علائم عفونت در ریه فرد اشاره کنند. این علائم می تواند به دلایل دیگر، از جمله آنفولانزای فصلی که در زمان های خاصی از سال بسیار شایع است، باشند.
ام آر آی یا سی تی اسکن برای ریه کدام بهتر است؟
به طور کلی، سی تی اسکن به عنوان یک ابزار همه جانبه برای تصویربرداری از طیف گسترده ای از بیماری های ریه که می تواند در بیماران مبتلا به سرطان ریه وجود داشته باشد، برتر از ام ار ای است. مدت زمان ، هزینه و در دسترس بودن سی تی اسکن ریه نسبت به ام ار ای سینه بهینه تر است.
آیا سی تی می تواند تومورهای ریه را تشخیص دهد؟
سی تی اسکن با دقت بسیار خوبی قادر است تا تومورهای ریه را نشان دهد. همچنین میتواند اندازه، شکل و موقعیت هر تومور ریه را نشان دهد و میتواند به یافتن غدد لنفاوی بزرگ شده که ممکن است حاوی سرطان گسترشیافته باشد کمک کند.
آیا می توانم قبل از سی تی اسکن ریه غذا بخورم؟
شما می توانید صبحانه سبکی داشته باشید که شامل قهوه ، چای ، آب میوه شفاف و نان سفید بدون کره باشد. بعد از صبحانه، 5 ساعت قبل از سی تی اسکن ریه نمی توانید چیزی بخورید یا بنوشید.سخن پایانی در مورد سی تی اسکن ریه و نوبت اینترنتی سی تی اسکن
در مجموع می توانیم بگوییم که سی تی اسکن ریه یکی از رایج ترین اسکن های پزشکی برای تشخیص سرطان ریه و ضایعه های مرتبط با بیماران تنفسی است. اگر پزشک برای شما یا یکی از نزدیکان شما سی تی اسکن ریه تجویز کرده است به هیچ عنوان نگران نباشید و یا استرس نداشته باشید. توصیه ما این است تا برای آمادگی سی تی اسکن ریه این مقاله را با دقت مطالعه کنید و در صورت نیاز به مشاوره با کارشناسان اسکن طب مشورت کنید. اگر نیاز به دریافت نوبت سی تی اسکن ریه دارید می توانید از اینجا بصورت کاملا رایگان از نزدیک ترین مرکز سی تی اسکن به خود نوبت رزرو کنید.نمونه تصاویر از سی تی اسکن ریه:
