سی تی اسکن استخوان
انتشار: 1401/03/31
سی تی اسکن استخوان چیست؟
سی تی اسکن استخوان می تواند اطلاعات دقیق تری در مورد بافت استخوان و ساختار استخوان نسبت به رادیوگرافی استخوان ارائه دهد، بنابراین اطلاعات بیشتری در رابطه با آسیب ها و/یا بیماری های استخوان ارائه می دهد. اما اجازه دهید تا توضیح دهیم فرق سی تی اسکن با رادیوگرافی چیست. سی تی اسکن یک روش تصویربرداری تشخیصی غیر تهاجمی است که از اشعه ایکس و فناوری کامپیوتری برای تولید تصاویر برشی از بافت های بدن استفاده می کند. سی تی اسکن تصاویر دقیقی از قسمت های مختلف بدن از جمله استخوان ها، ماهیچه ها، چربی ها و اندام ها را نشان می دهد. سی تی اسکن جزئیات بیشتری نسبت به رادیولوژی معمولی دارد.
در رادیولوژی معمولی، یک پرتو انرژی به سمت بخشی از بدن که مورد مطالعه قرار می گیرد، تابیده می شود و یک صفحه در پشت قسمتی از بدن که مورد تابش وقع شده، تغییرات پرتو انرژی را پس از عبور از پوست، استخوان، ماهیچه و سایر بافت ها ثبت می کند. در حالی که اطلاعات زیادی را می توان از یک رادیوگرافی به دست آورد، اما همچنان این اطلاعات کافی نمی باشند.
در سی تی اسکن، پرتو اشعه ایکس به صورت دایره ای در اطراف بدن حرکت می کند. این امر باعث می شود تا بسیاری از نماهای مختلف از یک اندام تصویربرداری شود. اطلاعات اشعه ایکس به کامپیوتری فرستاده می شود که داده های اشعه ایکس را تفسیر کرده و به صورت دو بعدی (2 بعدی و 3 بعدی) روی مانیتور نمایش می دهد. سی تی اسکن ممکن است با یا بدون "کنتراست" انجام شود.
کنتراست به ماده ای اطلاق می شود که به صورت تزریقی یا خوراکی وارد بدن می شود و باعث می شود اندام یا بافت خاص مورد مطالعه با وضوح بیشتری دیده شود. سایر روشهای مرتبطی که ممکن است برای تشخیص مشکلات استخوانی مورد استفاده قرار گیرند شامل عکسبرداری با اشعه ایکس از استخوانها، تصویربرداری ام ار ای (MRI) استخوانها و سنجش تراکم استخوان است.
دلایل استفاده سی تی اسکن استخوان چیست؟
سی تی اسکن از استخوان ممکن است برای ارزیابی استخوان ها، بافت های نرم و مفاصل از نظر آسیب، ضایعات، شکستگی ها یا سایر ناهنجاری ها مورد استفاده قرارگیرد. این اسکن به ویژه زمانی که نوع دیگری از اسکن، مانند رادیولوژی یا معاینه فیزیکی نتواند اطلاعات کافی ارائه دهد، بسیار مفید است. همچنین، ممکن است دلایل دیگری وجود داشته باشد که پزشک شما سی تی اسکن استخوان، مفاصل یا بافت نرم را تجویز کند.
خطرات سی تی اسکن چیست؟
بطور کلی باید گفت که در معرض اشعه ایکس قرار گرفتن آن هم برای مدت زمان زیاد موجب افزایش خطرات سلامتی می شود. اما این خطرات برای همه افراد یکسان نیست. اگر باردار هستید یا مشکوک به بارداری هستید، باید به پزشک خود اطلاع دهید. قرار گرفتن در معرض اشعه در دوران بارداری ممکن است منجر به نقایص مادرزادی برای جنین شود. در صورت نیاز به انجام سی تی استخوان، اقدامات احتیاطی خاصی برای به حداقل رساندن قرار گرفتن جنین در معرض تشعشعات انجام می شود.
اگر از مواد حاجب یا همان ماده کنتراست استفاده شود، خطر واکنش آلرژیک به این مواد وجود دارد. بیمارانی که به این داروها حساسیت دارند باید به پزشک خود اطلاع دهند. اگر تا به حال نسبت به مواد حاجب یا مشکلات کلیوی واکنش نشان داده اید، باید به پزشک خود اطلاع دهید.
بیماران مبتلا به نارسایی کلیه یا سایر مشکلات کلیوی باید به پزشک خود اطلاع دهند. در برخی موارد، ماده حاجب می تواند باعث نارسایی کلیه شود. همچنین، بیمارانی که داروی دیابت متفورمین (گلوکوفاژ) مصرف می کنند، باید قبل از انجام سی تی اسکن استخوان با ماده حاجب به پزشک خود اطلاع دهند، زیرا ممکن است باعث ایجاد یک بیماری نادر به نام اسیدوز متابولیک شود. اگر متفورمین مصرف می کنید، از شما خواسته می شود که مصرف آن را در زمان انجام اسکن قطع کنید و تا 48 ساعت پس از تزریق نیز آن را مصرف نکنید. ممکن است قبل از شروع مجدد مصرف متفورمین، آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه لازم باشد.
چگونه برای سی تی اسکن استخوان آماده شوید؟
اگر باردار هستید یا فکر می کنید ممکن است باردار باشید، لطفاً قبل از برنامه ریزی برای انجام سی تی اسکن استخوان با پزشک خود مشورت کنید. گزینه های دیگر با شما و پزشکتان در میان گذاشته خواهد شد. ممکن است از شما خواسته شود که روپوش بیمار بپوشید. در این صورت یک لباس بیمارستانی مخصوص تهیه می شود. لطفاً تمام جواهرات و اشیاء قیمتی را در خانه بگذارید. سی تی اسکن اغلب با و بدون ماده حاجب انجام می شود. ماده حاجب توانایی رادیولوژیست را برای مشاهده تصاویر داخل بدن را بهبود می بخشد.
برخی از بیماران نباید ماده حاجب پایه ید داشته باشند. اگر در عملکرد کلیه خود مشکل دارید، لطفاً هنگام تعیین وقت به نماینده مرکز تصویربرداری اطلاع دهید. ممکن است بتوانید اسکن را بدون مواد حاجب انجام دهید یا یک آزمایش تصویربرداری جایگزین انجام دهید.
اگر در گذشته واکنش شدید یا آنافیلاکتیکی به هر ماده حاجب داشته باشید، کنتراست سی تی اسکن استخوان با تزریق برای شما انجام نمی شود. اگر در گذشته واکنش های خفیف تا متوسط داشته اید، احتمالاً باید قبل از سی تی اسکن دارو مصرف کنید. اگر پزشک شما سی تی اسکن بدون حاجب را سفارش داده است، می توانید قبل از معاینه، غذا بخورید، بنوشید و داروهای تجویز شده خود را مصرف کنید. اگر پزشک شما سی تی اسکن با کنتراست تجویز کرده باشد، سه ساعت قبل از سی تی اسکن چیزی نخورید.
افراد دیابتی باید سه ساعت قبل از زمان اسکن صبحانه یا ناهار سبک بخورند. بسته به داروهای خوراکی دیابت، ممکن است از شما خواسته شود که مصرف دارو را تا 48 ساعت پس از سی تی اسکن قطع کنید. همه بیماران دیگر می توانند داروهای تجویز شده خود را طبق معمول مصرف کنند.
بسته به شرایط پزشکی خاص شما ممکن است خطرات دیگری نیز وجود داشته باشد. قبل از انجام اسکن حتماً هر گونه نگرانی خود را با پزشک خود در میان بگذارید.
در طول سی تی اسکن استخوان چه اتفاقی می افتد؟
سی تی اسکن استخوان ممکن است به صورت سرپایی یا به عنوان بخشی از بستری شما در بیمارستان انجام شود. رویه ها ممکن است بسته به شرایط شما و عملکرد پزشک شما متفاوت باشد.
به طور کلی، انجام یک سی تی اسکن استخوان این فرآیند را دنبال می کند:
شما روی یک تخت دستگاه اسکن دراز می کشید که به دهانه بزرگ و دایره ای دستگاه سی تی اسکن (گنتری) می رود. ممکن است برای جلوگیری از حرکت در طول عمل از بالش و تسمه استفاده شود.
کارشناس سی تی اسکن در اتاق دیگری قرار می گیرد و در این اتاق کنترل کامل دستگاه سی تی اسکن را بر عهده دارد. با این حال، شما از طریق یک پنجره دائماً در معرض دید کارشناس سی تی اسکن خواهید بود. بلندگوهای داخل دستگاه سی تی اسکن به تکنسین این امکان را می دهد که با شما ارتباط برقرار کند و صدای شما را بشنود. ممکن است یک دکمه تماس داشته باشید تا بتوانید در صورت بروز هر گونه مشکل در حین اسکن به تکنسین اطلاع دهید. تکنسین همیشه شما را زیر نظر خواهد داشت و در ارتباط دائمی خواهد بود.
زمانی که دستگاه شروع به چرخش در اطراف شما می کند، اشعه ایکس برای مدت کوتاهی از بدن شما عبور می کند. صداهای خیلی کمی را خواهید شنید که طبیعی است.
اشعه ایکس جذب شده توسط بافت های بدن توسط دتکتورهای سی تی اسکن شناسایی و به کامپیوتر منتقل می شود. کامپیوتر اطلاعات را به یک تصویر تبدیل می کند تا توسط رادیولوژیست تفسیر شود.
مهم است که در طول اسکن استخوان بسیار بی حرکت بمانید. ممکن است از شما خواسته شود که نفس خود را در زمانهای مختلف حین عمل حبس کنید.
اگر از ماده حاجب برای اسکن استخوان شما استفاده می شود، ممکن است هنگام تزریق ماده حاجب، اثراتی را احساس کنید. این اثرات شامل احساس گرگرفتگی، طعم نمکی یا فلزی در دهان، سردرد مختصر، یا حالت تهوع و یا استفراغ است. این اثرات معمولاً برای چند لحظه باقی می مانند.
در صورت احساس هرگونه مشکل تنفسی، تعریق، بی حسی یا تپش قلب، باید به تکنسین فورا اطلاع دهید. پس از اتمام مراحل، از دستگاه خارج می شوید.
در حالی که روش سی تی به خودی خود هیچ دردی ایجاد نمی کند، نیاز به دراز کشیدن برای مدت طولانی ممکن است باعث ناراحتی یا درد شود، به خصوص در مورد بیمارانی که دارای شکستگی استخوان یا کمر درد هستند. کارشناس سی تی اسکن معمولا از تمام اقدامات راحتی ممکن استفاده می کند و این روش را در سریع ترین زمان ممکن تکمیل می کند تا هر گونه ناراحتی یا درد را به حداقل برساند.
بعد از سی تی اسکن استخوان چه اتفاقی می افتد؟
اگر در سی تی اسکن استخوان عمل از مواد حاجب استفاده شده باشد، ممکن است برای مدت کوتاهی بعد از اسکن دچار سردرد، خارش پوستی و یا سایر اثرات خفیف باشید. اگر پس از بازگشت به خانه پس از انجام سی تی اسکن استخوان ، هر گونه درد، قرمزی و یا تورم در محل تزریق ماده حاجب مشاهده کردید، باید به پزشک خود اطلاع دهید زیرا این امر می تواند نشان دهنده عفونت یا نوع دیگری از واکنش باشد. در غیر این صورت، هیچ نوع مراقبت خاصی پس از سی تی اسکن استخوان مورد نیاز نیست. شما می توانید رژیم غذایی و فعالیت های معمول خود را از سر بگیرید مگر اینکه پزشک به شما توصیه دیگری کند. پزشک ممکن است بسته به وضعیت خاص شما، دستورالعمل های اضافی یا جایگزین را پس از سی تی اسکن استخوان به شما بدهد.سوالات متداول در مورد سی تی اسکن استخوان
سی تی اسکن استخوان چقدر طول می کشد؟
سی تی اسکن استخوان 30 دقیقه تا یک ساعت طول می کشد.چرا پزشک اسکن استخوان را تجویز می کند؟
پزشک ممکن است اسکن استخوان را برای شناسایی سرطان استخوان تجویز کند. با استفاده از سی تی اسکن استخوان می تواند مشاهده کند که آیا سرطان از قسمت دیگری از بدن به استخوان ها گسترش یافته است یا خیر. همچنین پزشک شکستگی های استخوانی پنهان، که در رادیولوژی معمولی ظاهر نمی شوند را می تواند با استفاده از سی تی اسکن استخوان مشاهده کند.سی تی اسکن استخوان برای تشخیص چه نوع بیماری هایی استفاده می شود؟
سی تی اسکن استخوان به تشخیص طیف گسترده ای از اختلالات استخوانی و اسکلت بدن کمک می کند، از جمله: • شکستگی • آرتروز • بیماری استخوان پاژه • سرطانی که منشا آن استخوان است • سرطانی که از محل دیگری به استخوان متاستاز داده است • عفونت مفاصل، تعویض مفصل یا استخوانآیا اسکن استخوان با سی تی اسکن استخوان یکی است؟
سی تی اسکن یک تصویربرداری پزشکی اشعه ایکس با وضوح بالا است که اطلاعات دقیقی در مورد آناتومی اندام می دهد. اما اسکن استخوان یک آزمایش تصویربرداری هسته ای است که به تشخیص و ردیابی چندین بیماری استخوانی کمک می کند. این دو نوع اسکن با هم کاملا فرق دارند.
نمونه تصاویر سی تی اسکن استخوان
